मुंबई: ज्येष्ठ अभिनेते नाना पाटेकर यांच्या निधनाने भारतीय चित्रपटसृष्टीला मोठा धक्का बसला आहे. तब्बल पाच दशकांच्या कारकिर्दीत त्यांनी आपल्या अभिनयाने प्रेक्षकांच्या मनावर वेगळी छाप पाडली. मात्र, नाना पाटेकर यांना मिळालेलं हे यश सहजासहजी मिळालेलं नव्हतं. अत्यंत प्रतिकूल आर्थिक परिस्थितीतून मार्ग काढत त्यांनी बॉलिवूडमध्ये स्वतःचं स्थान निर्माण केलं.
ADVERTISEMENT
वडिलांचा व्यवसाय बुडाला, कुटुंबावर आर्थिक संकट
नाना पाटेकर यांचा जन्म मराठी कुटुंबात झालेला. त्यांच्या वडिलांचा टेक्सटाइल पेंटिंगचा व्यवसाय होता. मात्र, व्यवसायात झालेल्या फसवणुकीमुळे कुटुंबाला मोठा आर्थिक फटका बसला. परिस्थिती इतकी बिकट झाली की घरातील दोन वेळच्या जेवणाची व्यवस्थाही कठीण झाली होती. त्यामुळे कमी वयातच नाना पाटेकर यांच्यावर कुटुंबाची जबाबदारी आली.
35 रुपये रोज मिळायचे, पोस्टर्सही रंगवली
आर्थिक अडचणींमुळे नाना पाटेकर यांनी छोटी-मोठी कामं करण्यास सुरुवात केली. त्यांनी झेब्रा क्रॉसिंग रंगवण्याचं काम केलं, तसेच चित्रपटांची पोस्टर्सही पेंट केली. पार्ट-टाइम कामातून त्यांना दिवसाला अवघे 35 रुपये मिळत होते. मात्र, या परिस्थितीने त्यांनी हार मानली नाही. आर्थिक संघर्ष सुरू असतानाही त्यांनी आपल्या स्वप्नांचा पाठलाग सुरू ठेवला.
छोट्या भूमिकांपासून मोठ्या स्टारपर्यंत
नाना पाटेकर यांनी 1978 मध्ये ‘गमन’ या चित्रपटातून अभिनय क्षेत्रात पदार्पण केलं. त्यानंतर ‘सिंहासन’, ‘अंकुश’ आणि ‘प्रतिघात’ यांसारख्या चित्रपटांतून त्यांनी काम केलं. सुरुवातीला छोट्या आणि सहाय्यक भूमिका करणाऱ्या नाना पाटेकर यांनी हळूहळू आपल्या अभिनयाची स्वतंत्र ओळख निर्माण केली.
‘अग्निसाक्षी’ हा त्यांच्या कारकिर्दीतील महत्त्वाचा टप्पा ठरला. या चित्रपटासाठी त्यांना सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्याचा राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला. ‘क्रांतिवीर’, ‘अपहरण’, ‘अंगार’, ‘परिंदा’, ‘राजू बन गया जेंटलमॅन’, ‘खामोशी’ आणि ‘तिरंगा’ यांसारख्या चित्रपटांमधील त्यांच्या भूमिका विशेष गाजल्या.
‘प्रहार’साठी तीन वर्षे लष्करी प्रशिक्षण
नाना पाटेकर यांच्या अभिनयातील समर्पणाची झलक ‘प्रहार’ चित्रपटासाठी घेतलेल्या प्रशिक्षणातूनही दिसते. या चित्रपटासाठी त्यांनी तब्बल तीन वर्षे आर्मी ट्रेनिंग प्रोग्राममध्ये सहभाग घेतला आणि त्यांना कॅप्टनची रँक मिळाली होती.
गंभीर भूमिकांपासून कॉमेडीपर्यंत वेगळी छाप
नाना पाटेकर यांची ओळख केवळ गंभीर आणि आक्रमक भूमिकांपुरती मर्यादित राहिली नाही. 2007 मध्ये आलेल्या ‘वेलकम’ चित्रपटातील उदय शेट्टी या डॉनच्या भूमिकेत त्यांनी जबरदस्त कॉमिक टाइमिंग दाखवलं. त्यामुळे गंभीर भूमिका असो किंवा विनोदी व्यक्तिरेखा, प्रत्येक भूमिकेत ते प्रेक्षकांच्या लक्षात राहिले.
संघर्षातून उभं राहिलेलं मोठं नाव
एका बाजूला कुटुंबावर आलेलं आर्थिक संकट, दुसरीकडे दिवसाला केवळ 35 रुपयांची कमाई आणि पोस्टर्स रंगवण्यासारखी कामं… या संघर्षातून नाना पाटेकर यांनी स्वतःची वाट तयार केली. कोणत्याही गॉडफादरशिवाय त्यांनी चित्रपटसृष्टीत स्वतःच्या अभिनयाच्या जोरावर स्थान निर्माण केलं. त्यामुळे त्यांचा प्रवास हा केवळ एका अभिनेत्याच्या स्टारडमची कथा नसून प्रतिकूल परिस्थितीवर मात करून उभं राहण्याची प्रेरणादायी कहाणी ठरतो.
ADVERTISEMENT












