Personal Finance: जर तुमचा PAN लीक झाला, तर होईल प्रचंड नुकसान.. याल खूपच अडचणीत

देशात पॅन-संबंधित फसवणूक झपाट्याने वाढत आहे. सायबर गुन्हेगार लोकांच्या नावावर बनावट कर्ज मिळवण्यासाठी त्यांचा पॅन आणि इतर वैयक्तिक माहितीचा वापर करत आहेत. जेव्हा लोकांचा क्रेडिट स्कोअर अचानक कमी होतो किंवा वसुली एजंट ईएमआय (EMI) भरण्याची मागणी करू लागतात, तेव्हा अनेक लोकांना हे लक्षात येते.

PAN चा गैरवापर कसा होतो?

सायबर गुन्हेगार सर्वप्रथम लोकांची वैयक्तिक माहिती गोळा करतात. ही माहिती अनेकदा डेटा लीक, फिशिंग लिंक्स, बनावट ॲप्स किंवा असुरक्षित वेबसाइट्सद्वारे मिळवली जाते. यानंतर, फसवणूक करणारे पॅन नंबर आधार, मोबाइल नंबर आणि बनावट कागदपत्रांशी जोडून डिजिटल केवायसी (KYC) पूर्ण करतात. अनेक ऑनलाइन कर्ज प्लॅटफॉर्मवरील प्रक्रिया इतकी जलद असते की बनावट ओळख वापरूनही कर्ज मंजूर केले जाऊ शकते. एकदा कर्ज वितरित झाल्यावर, ही माहिती सिबिल (CIBIL), एक्सपेरियन (Experian) आणि इक्विफॅक्स (Equifax) सारख्या क्रेडिट एजन्सींच्या रेकॉर्डमध्ये नोंदवली जाते. येथूनच खरी अडचण सुरू होते.

कर्ज न घेताही क्रेडिट स्कोअर होऊ शकतो खराब 

जर तुमच्या नावावर बनावट कर्ज चालू असेल आणि त्याचे हप्ते (EMIs) भरले नाहीत, तर त्याचा थेट परिणाम तुमच्या क्रेडिट स्कोअरवर होतो. यामुळे भविष्यात गृहकर्ज मिळवणे कठीण होऊ शकते. क्रेडिट कार्ड अर्ज नाकारले जाऊ शकतात. व्याजदर जास्त असू शकतात. बँका तुम्हाला उच्च-जोखीम असलेला ग्राहक मानू शकतात. अनेक प्रकरणांमध्ये, जेव्हा लोक कर्जासाठी अर्ज करतात आणि बँक त्यांना डिफॉल्टर (कर्ज थकवणारा) घोषित करते, तेव्हा त्यांना धक्का बसतो.

केवळ क्रेडिट स्कोअरच नाही, तर कायदेशीर अडचणीही

तज्ञांच्या मते, समस्या केवळ खराब झालेल्या स्कोअरपुरती मर्यादित नाही. बनावट कर्ज तुमच्या आर्थिक नोंदी आणि कर कागदपत्रांमध्ये देखील दिसू शकते. वसुलीची प्रक्रिया सुरू झाल्यास, कायदेशीर नोटीस बजावली जाऊ शकते. सर्वात मोठी समस्या ही आहे की, अशी प्रकरणे निकाली निघायला आठवडे किंवा महिने लागू शकतात.

हे लवकर का येत नाही लक्षात?

डेबिट कार्ड किंवा UPI फसवणुकीमध्ये, खात्यातून पैसे काढल्याबरोबर अलर्ट दिला जातो. मात्र, पॅन फसवणुकीमध्ये, सर्व काही पडद्यामागे घडत असतं. जोपर्यंत लोक त्यांचा क्रेडिट रिपोर्ट तपासत नाहीत किंवा त्यांच्या बँकेकडून फोन येत नाही, तोपर्यंत त्यांच्या लक्षात काहीही येत नाही. यामुळेच अनेक प्रकरणे महिनोनमहिने लपून राहतात.

कसे तपासावे?

तज्ञ दर काही महिन्यांनी तुमचा क्रेडिट रिपोर्ट तपासण्याची शिफारस करतात. त्यात तुमच्या पॅनशी जोडलेल्या सर्व कर्जांची आणि क्रेडिट कार्डांची माहिती असते. खालील गोष्टींकडे लक्ष द्या:

• कोणतीही अज्ञात कर्ज खाती आहेत का?
• कोणतीही अज्ञात बँक किंवा NBFC ची नावे आहेत का?
• तुमच्या क्रेडिट स्कोअरमध्ये अचानक घट झाली आहे का?
• फॉर्म 26AS मध्ये कोणतेही संशयास्पद व्यवहार आहेत का?

फसवणुकीचे कर्ज आढळल्यास काय करावे?

तुमच्या नावावर फसवणुकीचे कर्ज आढळल्यास, तात्काळ:

• संबंधित बँक किंवा एनबीएफसीकडे तक्रार करा.
• सिबिल (CIBIL) किंवा इतर क्रेडिट ब्युरो एजन्सीकडे तक्रार दाखल करा.
• सायबर क्राईम पोर्टल किंवा पोलिसांकडे तक्रार दाखल करा.
• सर्व कागदपत्रे आणि पुरावे सुरक्षित ठेवा.

तुमचा पॅन सुरक्षित ठेवण्याचे सोपे मार्ग