एकत्र राहणाऱ्या तरूणींना एकाच वेळी येतात पीरियड्स! नेमकं सत्य काय?

खरं तर, अनेक वर्षांपासून असा विश्वास आहे की, एकत्र राहणाऱ्या महिलांच्या शरीरातून स्रवणारे फेरोमोन्स (एक प्रकारचे रसायन) एकमेकांच्या मासिक पाळीवर परिणाम करतात. पण हे खरंच आहे की केवळ एक योगायोग? याबद्दल आधुनिक संशोधन आणि डॉक्टर काय म्हणतात ते जाणून घ्या.

मॅकक्लिंटॉक इफेक्ट म्हणजे काय?

Cleveland clinic नुसार, मासिक पाळी एकाच वेळी येण्याचा सिद्धांत सर्वप्रथम मानसशास्त्रज्ञ मार्था मॅकक्लिंटॉक यांनी 1971 मध्ये मांडला. 1971 मध्ये, मार्था यांनी 135 महाविद्यालयीन विद्यार्थिनींवर एक अभ्यास केला आणि असा दावा केला की, कालांतराने, रूममेट किंवा जवळच्या मैत्रिणी असलेल्या महिलांच्या मासिक पाळीच्या तारखा एकमेकांच्या जवळ येऊ लागल्या. याचा अर्थ असा की, जवळ राहणाऱ्या महिलांच्या ओव्हुलेशनच्या (बीज उत्सर्जनाच्या) वेळा हळूहळू अधिक सारख्या होतात.

हे ही वाचा>> मासिक पाळी टाळण्यासाठी गोळ्या घेत असाल तर सावधान, आरोग्यावर 'हे' गंभीर परिणाम होऊ शकतात

त्यांच्या मते, घामातून हवेत पसरणारे फेरोमोन्स दुसऱ्या स्त्रीच्या हार्मोनल प्रणालीला उत्तेजित करतात, ज्यामुळे ओव्हुलेशन आणि मासिक पाळीची वेळ बदलते आणि ती एकसारखी होते.

डॉक्टर काय म्हणतात?

फोर्टिस मेमोरियल रिसर्च इन्स्टिट्यूट, गुरुग्राम येथील प्रसूती आणि स्त्रीरोग विभागाच्या वरिष्ठ सल्लागार डॉ. नुपूर गुप्ता यांच्या मते, "वसतिगृह, पीजी किंवा घरात एकत्र राहणाऱ्या मुली किंवा महिलांचे मासिक पाळीचे चक्र एकसारखे असते हे वैज्ञानिकदृष्ट्या सिद्ध झालेले नाही. हा निव्वळ एक योगायोग आहे."

प्रत्येक स्त्रीचे मासिक पाळीचे चक्र वेगळे असते, त्यामुळे कालांतराने तारखा जुळणे किंवा एकमेकांवर येणे स्वाभाविक आहे. याचा अर्थ असा नाही की शरीर किंवा मासिक पाळी एकमेकांशी जुळलेली असते.

हे ही वाचा>>  नाशिक : नवऱ्याने प्रेयसीसोबतचे अश्लील फोटो दाखवले, मासिक पाळी येत नसल्याने टोमणे; लग्नाच्या 6 महिन्यानंतर नवविवाहितेची आत्महत्या

ऑक्सफर्ड विद्यापीठ आणि 'क्लू' (Clue) या पीरियड-ट्रॅकिंग ॲपने एकत्र राहणाऱ्या सुमारे 360 मुली किंवा महिलांच्या डेटाचे विश्लेषण केले. त्यात असे आढळून आले की, बहुतेक महिलांची मासिक पाळी जवळ येण्याऐवजी, त्यांच्या चक्रांमध्ये अधिक अंतर पडू लागले. संशोधकांच्या मते, मासिक पाळी जुळण्याला कोणताही ठोस वैज्ञानिक आधार नाही.

नॅशनल लायब्ररी ऑफ मेडिसिनमध्ये 2006 साली प्रकाशित झालेल्या एका अभ्यासात, एकत्र राहणाऱ्या 186 चिनी महिलांची तपासणी केली असता असे आढळले की, दिसणारी ही एकरूपता बहुतेकदा गणितीय योगायोग आणि नैसर्गिक चक्रातील फरकांमुळे असू शकते.

जीवनशैली हेच खरे कारण आहे. 

डॉ. नुपूर म्हणतात की, मासिक पाळीच्या तारखा जवळजवळ येण्यामागे फेरोमोन्सपेक्षा जीवनशैलीतील घटक अधिक जबाबदार असू शकतात. एकत्र किंवा जवळ राहणाऱ्या महिलांमध्ये तणावाची पातळी अनेकदा सारखीच असते. त्यांच्या खाण्याच्या सवयी आणि शारीरिक हालचालींची पातळी देखील सारखीच असते.

या समान दिनचर्येचा हार्मोनल संतुलनावर परिणाम होतो. संशोधनातून असे दिसून आले आहे की, जर दोन मैत्रिणी एकाच प्रकारचा आहार आणि व्यायामाचे वेळापत्रक पाळत असतील, तर त्यांच्या हार्मोन्सवर सारखाच परिणाम होण्याची शक्यता असते. यामुळेच त्यांची मासिक पाळी कधीकधी जवळजवळ येते, ज्याला लोक 'सिंकिंग' (एकत्र येणे) समजण्याची चूक करतात.

तज्ञांचा असा विश्वास आहे की प्रत्येक स्त्रीचे मासिक पाळीचे चक्र वेगळे असते. काहींचे 21 दिवसांचे असते, तर काहींचे 35 दिवसांचे. जेव्हा दोन किंवा तीन महिलांच्या चक्राचा कालावधी वेगळा असतो, तेव्हा महिन्याभरात कधीतरी त्यांची मासिक पाळी एकाच वेळी येणे निश्चित असते. याला 'सिंक' म्हणण्याऐवजी अधिक अचूकपणे 'योगायोग' म्हटले जाते.