Personal Finance: स्वतःचे घर घेण्याचे स्वप्न ठरू शकते महागडे! Home Loan घेताना करू नका 'या' चुका

गृहकर्ज 15 ते 20 वर्षांसारख्या दीर्घ कालावधीसाठी घेतले जाते. अशा परिस्थितीत, व्याजदरातील अगदी लहान फरकामुळेही लाखो रुपयांचा बोजा पडू शकतो. अलीकडील आकडेवारीनुसार, अनेक कर्जदारांना केवळ चुकीच्या वेळी चुकीचा व्याजदर निवडल्यामुळे 3 लाख रुपयांपेक्षा जास्त अतिरिक्त रक्कम भरावी लागली. सध्या, भारतातील फ्लोटिंग व्याजदर सुमारे 7.1% ते 8.5% पर्यंत आहेत, तर फिक्स्ड रेट्स खूप जास्त असून ते सुमारे 9.5% ते 11% पर्यंत आहेत. हा फरक लहान वाटू शकतो, परंतु दीर्घकाळात त्याचा तुमच्या खिशावर लक्षणीय परिणाम होतो.

कर्जदारांची चूक कुठे झाली?

पूर्वी, जेव्हा व्याजदर आधीच जास्त होते, तेव्हा अनेक लोक फिक्स्ड रेट्स निवडायचे. त्यांना वाटायचे की यामुळे भविष्यात होणाऱ्या दरवाढीपासून त्यांचे संरक्षण होईल. पण नेमके उलट घडले. जेव्हा 2025 मध्ये आरबीआयने रेपो रेट कमी केला, तेव्हा फ्लोटिंग रेट घेणाऱ्या कर्जदारांचे ईएमआय कमी झाले. दरम्यान, फिक्स्ड रेट घेणारे कर्जदार जास्त दरांमध्येच अडकून राहिले आणि त्यांना या दरघटीचा फायदा झाला नाही. इथेच वेळेचा खेळ महत्त्वाचा ठरतो. जर तुम्ही चुकीच्या वेळी फिक्स्ड रेट निश्चित केला, तर तुम्हाला अनेक वर्षे गरजेपेक्षा जास्त रक्कम भरावी लागू शकते.

सध्याची बाजाराची परिस्थिती आणि आव्हाने

व्याजदरात वारंवार कपात केल्यानंतर, आरबीआयने (RBI) आता रेपो दर 5.25% वर स्थिर केला आहे. याचा अर्थ बाजारात स्थिरता आहे, परंतु ही स्थिरता किती काळ टिकेल याचा अंदाज लावणे कठीण आहे. भविष्यात महागाई वाढल्यास, व्याजदर पुन्हा वाढू शकतात. अशा परिस्थितीत, फ्लोटिंग रेट असलेल्या ग्राहकांचे ईएमआय (EMI) वाढू शकतात किंवा त्यांच्या कर्जाचा कालावधी वाढू शकतो.

तुम्ही आता काय करावे?

तुमची कर्ज प्रणाली तपासा: तुमचे कर्ज जुन्या प्रणालीशी (जसे की MCLR किंवा बेस रेट) जोडलेले आहे की नवीन बाह्य बेंचमार्कशी (EBLR/रेपो रेट) जोडलेले आहे, हे तपासा. नवीन प्रणालीनुसार, रेपो दरात घट झाल्यास ग्राहकांना त्वरित फायदा होतो.

प्रणाली बदलण्याचा विचार करा: जर तुम्ही निश्चित दरावर जास्त व्याज देत असाल, तर तुमच्या बँकेशी बोला आणि ते फ्लोटिंग रेटमध्ये रूपांतरित करून घ्या. रूपांतरण शुल्क भरूनही, तुम्ही दीर्घकाळात लाखो रुपयांची बचत करू शकता.

जोखीम व्यवस्थापन: जर तुमचे बजेट कमी असेल आणि तुम्ही फ्लोटिंग रेटवर असाल, तर लहान रक्कम आगाऊ भरण्याची सवय लावा. यामुळे व्याजाचा बोजा कमी होईल.