Personal Finance: बाजार कोसळला म्हणून SIP थांबवणार? जरा थांबा अन्...

शेअर बाजारात 20% घसरण म्हणजे नेमके काय?

समजा, एखादा निर्देशांक 100 अंकांवरून 80 अंकांवर आला. म्हणजे बाजारात 20% घसरण झाली. तुमच्या म्युच्युअल फंडाच्या NAVमध्येही संबंधित बाजारानुसार घट होऊ शकते आणि तुमच्या पोर्टफोलिओचे सध्याचे मूल्य कमी दिसू शकते. पण SIP करणाऱ्यासाठी एक महत्त्वाची गोष्ट आहे. बाजार घसरताना त्याच रकमेत अधिक युनिट्स खरेदी होतात.

उदाहरणार्थ, दरमहा 5000 रुपयांची SIP सुरू आहे.

• NAV 100 रुपये आणि 50 युनिट्स
• NAV 80 रुपये आणि 62.5 युनिट्स

म्हणजे बाजार घसरल्यावर त्याच 5000 रुपयांमध्ये अधिक युनिट्स मिळतात. मात्र, याचा अर्थ बाजारातील प्रत्येक घसरणीनंतर नफा हमखास मिळेल असा नाही. Mutual Fund गुंतवणुकीत बाजारातील जोखीम कायम असते.

मग बाजार 20% पडल्यावर SIP करणाऱ्याने काय करावे?

1. घाईघाईने SIP बंद करू नका

दीर्घकालीन उद्दिष्टासाठी SIP सुरू केली असेल आणि तुमच्या आर्थिक परिस्थितीत किंवा उद्दिष्टात बदल झाला नसेल, तर केवळ बाजार घसरला म्हणून SIP बंद करण्याचा निर्णय घेऊ नका. बाजारातील घसरण ही Equity Mutual Fundच्या जोखमीचा भाग आहे. SIPचा उद्देशच नियमितपणे गुंतवणूक करून बाजारातील चढ-उतारांमध्ये गुंतवणूक सुरू ठेवणे हा आहे.

2. तुमचा गुंतवणुकीचा कालावधी तपासा

तुमचे पैसे कधी लागणार आहेत, हा प्रश्न अधिक महत्त्वाचा आहे. जर तुम्ही 15-20 वर्षांच्या उद्दिष्टासाठी गुंतवणूक करत असाल, तर अल्पकालीन बाजारातील 20% घसरण वेगळ्या पद्धतीने पाहावी लागेल. पण पुढील 1-2 वर्षांत घरखरेदी, शिक्षण किंवा अन्य मोठ्या खर्चासाठी पैसे लागणार असतील, तर Equityमध्ये असलेली रक्कम किती आहे याचा आढावा घेणे महत्त्वाचे ठरते.

3. Portfolio पाहा, पण दररोज पाहू नका

बाजार घसरला की गुंतवणूकदार वारंवार App उघडून Portfolio तपासतात. त्यामुळे भीती वाढू शकते आणि भावनेच्या भरात चुकीचा निर्णय होऊ शकतो. दररोजच्या NAVपेक्षा तुमचे Financial Goal महत्त्वाचे आहे. तुमची Asset Allocation, Fund Selection आणि Investment Horizon यांचा ठराविक कालावधीनंतर आढावा घेणे अधिक योग्य ठरू शकते.

4. बाजार पडला म्हणून नवीन Fund लगेच निवडू नका

बाजार 20% घसरल्यानंतर अनेकांना आता स्वस्तात चांगला Fund मिळेल असे वाटू शकते. पण केवळ NAV कमी झाली म्हणून एखादा Fund स्वस्त झाला असे मानणे योग्य नाही. Fundची कामगिरी, गुंतवणुकीची रणनीती, जोखीम, खर्च आणि तुमच्या उद्दिष्टाशी त्याची जुळवणी यांचा विचार करणे महत्त्वाचे आहे.

5. अतिरिक्त पैसे असतील तर विचारपूर्वक गुंतवणूक करा

बाजारात मोठी घसरण झाल्यानंतर तुमच्याकडे Emergency Fund वेगळा ठेवून अतिरिक्त गुंतवणुकीसाठी पैसे उपलब्ध असतील, तर बाजारातील घसरण ही दीर्घकालीन गुंतवणूकदारासाठी विचार करण्यासारखी परिस्थिती असू शकते. मात्र केवळ बाजार पडला म्हणून संपूर्ण बचत Equityमध्ये टाकणे योग्य नाही. Emergency Fund, कर्जाची स्थिती, उत्पन्नाची स्थिरता आणि जोखीम क्षमता यांचा विचार करणे आवश्यक आहे.

6. कर्ज काढून गुंतवणूक करू नका

बाजार 20% पडला आहे, आता मोठी संधी आहे या विचारातून Personal Loan, Credit Card किंवा अन्य कर्ज घेऊन बाजारात पैसे लावणे टाळावे. कारण बाजार आणखी खाली जाऊ शकतो. त्याच वेळी कर्जाचे व्याज मात्र सुरूच राहते.

7. तुमच्या Asset Allocationचा आढावा घ्या

समजा तुमची योजना 60% Equity आणि 40% Debt अशी आहे. बाजारातील मोठ्या घसरणीनंतर Equityचा हिस्सा कमी झाला असेल, तर ठरवलेल्या Asset Allocationनुसार Portfolioचा पुनर्विचार करता येऊ शकतो. यालाच Rebalancing म्हणतात. मात्र Rebalancing कधी आणि कसे करायचे हे प्रत्येक गुंतवणूकदाराच्या परिस्थितीनुसार वेगळे असते.

बाजार पडल्यावर SIP करणाऱ्याला फायदा कसा होऊ शकतो?

SIPमध्ये निश्चित रक्कम नियमितपणे गुंतवली जाते. त्यामुळे बाजाराचा भाव कमी असताना तुलनेने जास्त युनिट्स आणि भाव जास्त असताना कमी युनिट्स खरेदी होतात. यामुळे दीर्घकाळात खरेदीची सरासरी किंमत संतुलित होण्यास मदत होऊ शकते. यालाच Rupee Cost Averaging असे म्हटले जाते.

टीप: हा लेख केवळ माहितीच्या उद्देशासाठी आहे. हा कोणत्याही विशिष्ट Mutual Fund, Stock किंवा गुंतवणुकीचा वैयक्तिक सल्ला नाही. गुंतवणूक करण्यापूर्वी आपल्या आर्थिक तज्ज्ञांचा योग्य सल्ला घ्या.