"तो फक्त तुमचा नातू नाही, तो माझाही मुलगा आहे," थेट इंदिरा गांधींना असं का म्हणालेल्या सोनिया?
सोनिया गांधी यांनी 'Belonging: A Journey of Love' या पुस्तकाच्या प्रकाशनावेळी राजीव गांधींसोबतची प्रेमकहाणी आणि इंदिरा गांधींसोबतच्या आठवणी सांगितल्या. राहुल गांधींच्या नामकरण सोहळ्यावेळी इंदिरा गांधींना उद्देशून सोनिया गांधी नेमकं काय म्हणाल्या होत्या, याचा खास किस्सा जाणून घ्या.
ADVERTISEMENT

नवी दिल्ली: सोनिया गांधींच्या 'बिलॉन्गिंग: अ जर्नी ऑफ लव्ह' या गाजलेल्या पुस्तकाचे सोमवारी दिल्लीत अधिकृतपणे प्रकाशन झाले. या प्रसंगी सोनिया यांनी आपल्या आयुष्यातील काही अप्रकाशित पैलूंवर मनमोकळेपणाने भाष्य केले. यामध्ये केंब्रिजमध्ये राजीव गांधींना भेटणे, प्रेम, लग्नासाठी कुटुंबाकडून परवानगी घेणे आणि दिल्लीतील जीवन यांसारख्या विषयांचा समावेश आहे.
आपल्या आत्मचरित्रावर चर्चा करताना, सोनिया यांनी सर्वप्रथम हे पुस्तक लिहिण्याची गरज का वाटली हे स्पष्ट केले. त्या म्हणाल्या, "माझ्या सासू, मुलगा आणि पतीबद्दल खूप काही बोलले जात आहे, त्यामुळे माझ्या भावना व्यक्त करण्याची हीच योग्य वेळ आहे असे मला वाटले. कदाचित लोक माझी कहाणी ऐकण्यासही तयार असतील." माझ्या पुस्तकानंतर लोकांनी माझ्यावर जे प्रेम दाखवले आहे, त्यामुळे मी भारावून गेले आहे. मी खूप भावूक झाले आहे.
तुम्ही डायरी लिहायचात का?
या प्रश्नाच्या उत्तरात सोनिया गांधी म्हणाल्या की, त्यांनी डायरी ठेवली नव्हती. खरे तर, सोनियांच्या पुस्तकातील घटनांच्या तपशीलवार वर्णनावरून असे सूचित होते की, त्यांनी घटना आणि परिस्थितीची नोंद ठेवली होती. तथापि, सोनियांनी सांगितले की त्यांनी कोणत्याही प्रकारची डायरी ठेवली नव्हती. त्या म्हणाल्या, "माझी राजकीय कारकीर्द जसजशी पुढे सरकत गेली आणि जेव्हा मी अटलबिहारी वाजपेयींच्या सरकारमध्ये विरोधी पक्षनेता होते, तेव्हा मी नोंदी ठेवल्या होत्या, पण त्या फक्त चार-पाच होत्या."
इंदिरा गांधींची भेट
सोनिया म्हणाल्या की, राजीव गांधींसोबतचे त्यांचे प्रेमप्रकरण जादुई होते. सोनिया म्हणाल्या की, त्यांना भारताबद्दल काहीही माहिती नव्हती; त्या भारतात फक्त राजीव यांनाच ओळखत होत्या. सोनिया म्हणाल्या की, भारतातील काही गोष्टी त्यांच्यासाठी धक्कादायक होत्या, तर काही त्यांना समजल्या नाहीत.
सोनिया म्हणाल्या, "मला फक्त एवढेच माहीत होते की मी राजीवशी लग्न करणार आहे, आणि तेवढेच माझ्यासाठी पुरेसे होते." राजीव गांधी यांनी सिकंदराबादमध्ये प्रशिक्षण घेतले आणि नंतर ते पायलट झाले. काही प्रसंगी मी त्यांच्यासोबत जायचे. आम्ही एकत्र फिरायला जायचो.
इंडिया गेट आणि आईस्क्रीम
संभाषणादरम्यान, सोनिया गांधींनी लग्नानंतर दिल्लीत घालवलेल्या दिवसांच्या आठवणींना उजाळा दिला. त्या म्हणाल्या की, तेव्हा इंडिया गेटवर आईस्क्रीम खाणे हेच त्यांचे एकमेव मनोरंजन होते. सोनिया म्हणाल्या की, तिथले आईस्क्रीम विक्रेते खूप चांगले होते. त्या म्हणाल्या की, ते इतके चांगले होते की, एखाद्या दिवशी जर आम्ही पैसे घेऊ शकलो नाही, तर ते म्हणायचे, "काही हरकत नाही, तुम्ही मला उद्या पैसे देऊ शकता." या प्रसंगी सोनियांना इंडिया गेटवर आईस्क्रीम विकणाऱ्या एका सरदाराची आठवण झाली.
इंदिरा गांधींना आई म्हणणे कठीण होते का?
आपल्या आयुष्यावर विचार व्यक्त करताना काँग्रेस नेत्या म्हणाल्या, "हो, मला इंदिरा गांधींची भीती वाटायची. त्यांच्याशी कसे बोलावे हे मला कळत नव्हते. माझे पती आणि संजय त्यांना 'मदर' म्हणायचे आणि मलाही इंदिरा गांधींना 'मम्मी' म्हणावे लागायचे. हे मी अजिबात करणार नव्हते. कारण माझ्यासाठी, माझी एकच आई होती, माझी स्वत:ची आई. आणि मी त्यांना 'मदर' म्हणणार नव्हते." त्यामुळे मी त्यांच्याशी थेट संपर्क टाळण्याचा प्रयत्न केला. पण हळूहळू, परिस्थिती सामान्य झाली.
सोनिया म्हणाल्या की, जेव्हा इंदिरा गांधींना राग यायचा, तेव्हा त्यांना त्यांच्या वडिलांची आठवण यायची. मी स्तब्ध व्हायचे. मग राजीव आणि संजय गप्प बसायचे आणि वादळ शांत होण्याची वाट पाहायचे.
त्या पुढे असंही म्हणाल्या की, राजीव यांनाही खूप लवकर राग यायचा. त्यांना क्वचितच राग यायचा, पण जेव्हा यायचा, तेव्हा तो खूप भयंकर असायचा.
त्यानंतर सोनिया यांनी इंदिरा गांधींसोबत घालवलेल्या इतर क्षणांची आठवण सांगितली.
राहुल गांधींच्या नामकरण सोहळ्यावेळी काय घडलेलं?
राहुल गांधींच्या नामकरण सोहळ्याची आठवण सांगताना सोनिया म्हणाल्या, "राहुलच्या जन्मानंतर एका वर्षाने नामकरण सोहळा होत होता. माझ्या सासूबाई सर्व गोष्टींची जबाबदारी सांभाळत होत्या. त्या सर्व आयोजन करत होत्या. पुजारी यायचे, सोहळा पार पडायचा. तेव्हा मी म्हणाले, 'अहो, तो माझाही मुलगा आहे. तो फक्त तुमचा नातू नाही.' पण भारतीय कुटुंबात, तुम्ही जन्माला आलात की तुम्ही त्यांचेच होऊन जाता." बस... त्यानंतर माझे माझ्या सासूबाईंशी भांडण झाले, त्या मला म्हणाल्या, "माफ करा, मला याची सवय आहे. मी ऑर्डर द्यायला विसरले. मी याचा विचारच केला नव्हता." सोनिया म्हणाल्या की इंदिरा गांधींनी त्यांना शिस्त, वक्तशीरपणा, धैर्य आणि दृढनिश्चय शिकवला.
