पैसा-पाणी: 2028 पर्यंत AI मुळे बाजार होणार नष्ट?

Block सारखीच भविष्यवाणी अमेरिकन संशोधन कंपनी Citrini च्या संशोधन अहवालात करण्यात आली होती. या अहवालानंतर, सोमवारी शेअर बाजार घसरला. हा अहवाल काल्पनिक आहे आणि जून 2028 मधील अंदाजित परिस्थितीवर आधारित आहे. अहवालानुसार, नंतर

• अमेरिकन शेअर बाजार S&P 500 निर्देशांक 2026 च्या विक्रमी पातळीपेक्षा 38% कमी असेल.

• अमेरिकन बेरोजगारीचा दर 10% पर्यंत पोहोचेल.

• 2027 पर्यंत अर्थव्यवस्था मंदीत प्रवेश करेल.

Citrini च्या मते, हे संकट AI मुळे निर्माण होईल.

• AI Agent कार्यालयांमध्ये केल्या जाणाऱ्या White Collar नोकऱ्या करण्यास सुरुवात करतील.

• कंपन्या AI मुळे कर्मचाऱ्यांना कामावरून काढून टाकतील.

• बेरोजगार लोक खर्च कमी करतील.

• कंपन्यांना वस्तू आणि सेवांची विक्री कमी होईल.

• अमेरिकेत, White Collar नोकऱ्यांमध्ये असलेल्या 100 पैकी 10 लोकांचा एकूण वापराच्या 50% वाटा आहे. अहवालात डेटा सेंटरमध्ये काम करणाऱ्या एजंट्सचे उदाहरण दिले आहे. जे काम करतील पण खर्च करणार नाहीत.

• अर्थव्यवस्था एका दुष्टचक्रात अडकेल. कंपन्यांच्या वस्तू विकल्या जाणार नाहीत, ज्यामुळे आणखी लोकांना कामावरून काढून टाकले जाईल.

• लोक कर भरू शकणार नाहीत म्हणून सरकारी महसूल देखील कमी होईल, म्हणजेच सरकारला संकटातून मार्ग काढण्यातही अडचण येईल.

Citrini म्हणते की, AI मुळे सॉफ्टवेअर कंपन्या, व्हिसा आणि मास्टरकार्ड सारख्या पेमेंट कंपन्या, डिलिव्हरी अॅप्स आणि ट्रॅव्हल बुकिंग कंपन्यांवर परिणाम करेल. ही कामे AI एजंट्सद्वारे केली जातील. अहवालात विशेषतः टीसीएस, इन्फोसिस आणि विप्रो सारख्या भारतीय आयटी कंपन्यांचा उल्लेख आहे.

रिझर्व्ह बँकेचे माजी गव्हर्नर रघुराम राजन म्हणतात की हे अतिशयोक्ती आहे. त्यांनी ऑटोमॅटिक टेलिफोन एक्सचेंजचे उदाहरण दिले. पूर्वी कर्मचारी टेलिफोन एक्सचेंजमध्ये बसून एकमेकांचे फोन जोडत असत. 1920 च्या सुमारास अमेरिकेत ऑटोमेशन तंत्रज्ञान आले, परंतु ऑटोमॅटिक टेलिफोन एक्सचेंज येण्यास 50-60 वर्षे लागली.

AI बाबतही असेच भाकित केले जात आहेत, परंतु पुढील दोन वर्षांत ते घडण्याची शक्यता कमी आहे. पण, जेव्हा जॅक डोर्सी एकाच झटक्यात ४,००० लोकांना कामावरून काढून टाकतात तेव्हा ते भयावह वाटतं. Citrini च्या अहवालात असेही म्हटले आहे की, कंपनीच्या शेअर्सच्या किंमती सुरुवातीला वाढतील. बाजाराला असे वाटेल की तेच काम आता कमी किंमतीत केले जात आहे. बाजार सध्या आनंद साजरा करत आहे. भविष्यात हा ट्रेंड समस्या बनू शकतो.