समजून घ्याः C Voter चा सर्व्हे.. NEET सह परीक्षांमध्ये गोंधळ, तरूणांमध्ये प्रचंड संताप?

NEET गोंधळाचा फटका बसलेले विद्यार्थी

सर्वेक्षणात सहभागी झालेल्या नागरिकांना त्यांच्या कुटुंबात किंवा ओळखीमध्ये NEET परीक्षेला बसलेले विद्यार्थी होते का, असा प्रश्न विचारण्यात आला. त्यावर जवळपास 50 टक्के लोकांनी आपल्या ओळखीतील किंवा कुटुंबातील विद्यार्थ्यांना या गोंधळाचा फटका बसल्याचे सांगितले. त्यापैकी 45 टक्के लोकांनी "प्रचंड नाराजी" असल्याचे नमूद केले, तर काही प्रमाणात नाराजी असल्याचे सांगणाऱ्यांची संख्याही मोठी होती.

पेपरफुटी प्रकरणात सर्वाधिक जबाबदार कोण?

NEET पेपरफुटी प्रकरणासाठी जबाबदार कोण, असा प्रश्न विचारल्यावर सर्वाधिक बोट केंद्रीय शिक्षण मंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांच्याकडे वळल्याचे दिसून आले.

सर्वेक्षणातील आकडेवारीनुसार:

45.6 टक्के लोकांनी शिक्षण मंत्र्यांना जबाबदार धरले.
12 टक्के लोकांनी नॅशनल टेस्टिंग एजन्सी (NTA) ला दोषी मानले.
5.8 टक्के लोकांनी कोचिंग क्लासेसना जबाबदार ठरवले.
4.5 टक्के लोकांनी पेपर खरेदी करणारे विद्यार्थी आणि पालक यांनाही दोषी मानले.
24 टक्के लोकांनी "सर्वच जबाबदार आहेत" असे मत व्यक्त केले.

विशेष म्हणजे NTA पेक्षा अधिक लोकांनी थेट शिक्षण मंत्र्यांनाच जबाबदार धरल्याचे या सर्वेक्षणातून स्पष्ट झाले आहे.

तरुणांमध्ये सरकारविरोधातील रोष अधिक?

18 ते 24 वयोगटातील 51 टक्के तरुणांनी या प्रकरणासाठी शिक्षण मंत्र्यांना जबाबदार धरले. तर 25 ते 34 वयोगटात हा आकडा तब्बल 57 टक्क्यांपर्यंत पोहोचला.

यावरून परीक्षांना सामोरे जाणाऱ्या किंवा नुकत्याच परीक्षा दिलेल्या तरुणांमध्ये सरकार आणि शिक्षण व्यवस्थेबद्दल असंतोष असल्याचे संकेत मिळत आहेत.

कोचिंग क्लासेसबाबतही नाराजी

NEET पेपरफुटी तपासात काही कोचिंग क्लासेसची नावे समोर आल्यानंतर या क्षेत्राबाबत लोकांची मतंही जाणून घेण्यात आली.

40 टक्के लोकांनी कोचिंग क्लासेसवर कठोर नियमावली आणि नियंत्रण असावे, अशी मागणी केली.
32.5 टक्के लोकांनी सुधारणा आवश्यक असल्याचे म्हटले.
11.9 टक्के लोकांनी कोचिंग उद्योगाची स्थिती "खराब" असल्याचे सांगितले.
9.3 टक्के लोकांनी कोचिंग क्लासेस बंद करण्याची मागणी केली.

यावरून कोचिंग क्षेत्राबद्दलही लोकांमध्ये अविश्वास वाढत असल्याचे दिसून येते.

शिक्षण व्यवस्थेवरचा विश्वास ढासळतोय?

"भारतातील शिक्षण व्यवस्था विद्यार्थ्यांशी न्याय करते का?" या प्रश्नाला 51 टक्के लोकांनी थेट "नाही" असे उत्तर दिले.

याशिवाय:

22 टक्के लोकांनी शिक्षण व्यवस्थेवरील विश्वास कमी होत असल्याचे सांगितले.
केवळ 6 टक्के लोकांनी अजूनही पूर्ण विश्वास असल्याचे म्हटले.
16 टक्के लोकांनी व्यवस्था चांगली असल्याचे मत व्यक्त केले.

म्हणजेच सुमारे 70 टक्के लोक शिक्षण व्यवस्थेबद्दल नकारात्मक किंवा साशंक भूमिका घेत असल्याचे चित्र दिसते.

स्पर्धा परीक्षांच्या निष्पक्षतेवर प्रश्नचिन्ह

स्पर्धा परीक्षा आणि प्रवेश परीक्षांच्या निष्पक्षतेबद्दल विचारण्यात आले असता:

29 टक्के लोकांनी फारसा विश्वास नसल्याचे सांगितले.
23 टक्के लोकांनी अजिबात विश्वास नसल्याचे म्हटले.
केवळ 20 टक्के लोकांनी पूर्ण विश्वास व्यक्त केला.

यावरून परीक्षा प्रक्रियेबाबत संशयाचे वातावरण वाढत असल्याचे स्पष्ट होते.

NTA रद्द करून राज्यांकडे परीक्षा द्याव्यात?

सर्वेक्षणातील आणखी एक महत्त्वाचा निष्कर्ष म्हणजे 60 टक्के लोकांनी NTA ऐवजी राज्य सरकारांनी परीक्षा घ्याव्यात, असे मत व्यक्त केले.

तर:

23 टक्के लोकांनी या मताला विरोध केला.
16 टक्के लोकांनी मत व्यक्त केले नाही.
संगणकाधारित परीक्षा हा उपाय ठरू शकतो?

पेपरफुटी टाळण्यासाठी संगणकाधारित परीक्षा (Computer-Based Testing) हा पर्याय प्रभावी ठरू शकतो का, असा प्रश्न विचारण्यात आला.

41 टक्के लोकांनी होकार दिला.
32 टक्के लोकांनी यालाही विरोध केला.
26 टक्के लोक अनिश्चित राहिले.
CBSE च्या ऑनलाइन मूल्यांकनावरही प्रश्न

CBSE च्या ऑनलाइन मूल्यांकन प्रणालीबाबतही अनेक विद्यार्थ्यांनी आक्षेप घेतले आहेत. या पार्श्वभूमीवर उत्तरपत्रिका पुन्हा पारंपरिक पद्धतीने तपासाव्यात का, असा प्रश्न विचारण्यात आला.

त्यावर:

65 टक्के लोकांनी प्रत्यक्ष उत्तरपत्रिका तपासण्याच्या बाजूने मत व्यक्त केले.
14 टक्के लोकांनी विरोध केला.
20 टक्के लोकांनी मत व्यक्त केले नाही.
एअरफोर्सच्या मदतीने NEET प्रश्नपत्रिका वाहतूक

दरम्यान, आगामी NEET परीक्षेच्या प्रश्नपत्रिका सुरक्षितपणे केंद्रांपर्यंत पोहोचवण्यासाठी भारतीय हवाई दलाची मदत घेण्याचा निर्णय घेण्यात आल्याची माहिती समोर आली आहे. पेपरफुटी रोखण्यासाठी एवढ्या उच्चस्तरीय सुरक्षेची आवश्यकता भासत असल्याने शिक्षण व्यवस्थेतील त्रुटींवर पुन्हा एकदा प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.

निष्कर्ष

C-Voter सर्वेक्षणातील आकडेवारीनुसार, देशातील मोठा विद्यार्थी आणि पालक वर्ग सध्याच्या शिक्षण व्यवस्थेबद्दल असमाधानी आहे. NEET पेपरफुटी, परीक्षा व्यवस्थापनातील त्रुटी, कोचिंग उद्योगावरील प्रश्न आणि मूल्यांकन प्रक्रियेतील वाद यामुळे शिक्षण व्यवस्थेवरील विश्वास कमी होत असल्याचे चित्र समोर आले आहे. भविष्यात विद्यार्थ्यांचा विश्वास पुन्हा मिळवण्यासाठी परीक्षा प्रक्रियेत पारदर्शकता, उत्तरदायित्व आणि कठोर नियंत्रण यंत्रणा उभारण्याची गरज असल्याचे या सर्वेक्षणातून अधोरेखित झाले आहे.