पैसा-पाणी: एलॉन मस्क यांचं भारतातील नेमकं राजकारण काय?

एलॉन मस्क यांचा व्यवसाय आणि राजकारण

मस्क हे जगातील सर्वात श्रीमंत व्यक्ती आहेत. त्यांची संपत्ती 1 ट्रिलियन (लाख कोटी) डॉलर्सपेक्षा थोडी जास्त, म्हणजेच अंदाजे 99 लाख कोटी रुपये आहे. हा आकडा भारतातील दुसरे सर्वात श्रीमंत व्यक्ती, मुकेश अंबानी (Mukesh Ambani) यांच्या संपत्तीपेक्षा 10 पट जास्त आहे. आता मस्क यांच्या निशाण्यावर अंबानी आहेत. दोघेही दूरसंचार व्यवसायात (Telecom Business) आहेत. मस्क यांना वाटतं की, अंबानींमुळे त्यांच्या सॅटेलाइट इंटरनेट सेवेच्या शुभारंभास अडथळा येत आहे. अंबानींची Jip आणि सुनील भारती मित्तल यांची Airtel सध्या ब्रॉडबँड आणि मोबाईल टॉवर्सद्वारे इंटरनेट विकतात. या दोन्ही कंपन्यांनी देखील सॅटेलाइट इंटरनेटसाठी अर्जही केला आहे. सरकारचे म्हणणे आहे की, तिन्ही कंपन्यांचे अर्ज एकाच टप्प्यावर आहेत आणि त्यात कोणताही भेदभाव नाही.

जेव्हा एलॉन मस्क यांनी पोस्ट केले की अंबानी हे भारताचे खरे बॉस आहेत, तेव्हा विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी यांनी लिहिले, "तुम्हाला आतापर्यंत एकच समजला आहे, आणखी एक जण आहे." याला मस्कने उत्तर दिले, "ही चिंतेची बाब आहे." ते तिथेच नाही थांबले, उलट त्यांनी उपहासाने अंबानींना भारताचे पंतप्रधान म्हटले.

भारतातील काँग्रेस पक्षासोबत मस्क यांची रंगलेली ही जुगलबंदी आश्चर्यकारक आहे. कारण मस्क हे अमेरिकेतील उजव्या विचारसरणीचा सर्वात प्रखर आवाज म्हणून उदयास आले आहेत. पूर्वी, त्यांचा राजकीय कल डेमोक्रॅटिक पक्षाकडे होता, परंतु दोन वर्षांपूर्वी त्यांनी डोनाल्ड ट्रम्प यांना उघडपणे पाठिंबा दिला होता. त्यांनी निवडणुकीत आपल्या 'X' या व्यासपीठाचा वापर केला आणि ट्रम्प यांना सर्वाधिक देणगी दिली. ते 'Woke पॉलिटिक्स'ला विरोध करतात. मग ते सामाजिक असो वा आर्थिक... त्यांचा कल हा उजव्या विचारसरणीचा आहे. ते युरोपीय राजकारणातही हस्तक्षेप करत आहेत. ब्रिटनमध्ये, ते 'Reform UK' या अति-उजव्या पक्षाला पाठिंबा देतात, जे Immigration ला विरोध करतात. मस्क यांनी थेट असंही म्हटलं आहे की, स्थलांतरामुळे ब्रिटनमध्ये गृहयुद्ध होईल.

पण मस्क यांची भारताबाबतची पोस्ट ही वैचारिक हेतूतून नसून व्यावसायिक असल्याचे दिसते. मस्क यांची कंपनी, Starlink, गेल्या जवळपास पाच वर्षांपासून भारतात आपला व्यवसाय सुरू करू इच्छित आहे. या विलंबामुळे खळबळ उडाली आहे. गेल्या वर्षी, मस्क यांच्या कंपनीने अंबानींच्या कंपनीसोबत एक करार केला होता, ज्याअंतर्गत भारतात रिलायन्स जिओ ही स्टारलिंकची सेवा भारतात विकेल. Airtel सोबतही एक करार झाला होता, परंतु अद्याप सुरक्षा मंजुरी मिळालेली नाही, तसेच स्पेक्ट्रमचे वाटपही झालेले नाही.

विशेष बाब म्हणजे, जेव्हा सरकारने लिलावाशिवाय सॅटेलाइट स्पेक्ट्रमचे वाटप करण्यासाठी कायद्यात दुरुस्ती केली, तेव्हा काँग्रेसने त्याला विरोध केला होता. कायद्यातील या बदलामुळे मस्क यांचा प्रवेशाचा मार्ग मोकळा झाला. आता, मस्क अंबानींवर हल्लाबोल करत काँग्रेससोबत जुगलबंदी करत आहे. ही एक व्यावसायिक लढाई आहे, ज्यात राजकारणही गुंतलेले आहे.