मुंबई: आज-काल, जेव्हा पालक, मोठी भावंडे किंवा ऑफिसमधील वरिष्ठ हे जेव्हा Gen-Z ला सल्ला देतात, तेव्हा ते अनेकदा "मला काय करायचं ते माहीत आहे, मला सांगू नका," किंवा "मी ते स्वतः सगळं सांभाळेन," अशी उत्तरे देतात. यामुळेच लोकांना अनेकदा असे वाटते की, आजच्या तरुण पिढीला सल्ला ऐकायचा नसतो. पण हे खरंच आहे का? की यामागे विचार करण्याची काही वेगळी पद्धत आहे? Gen-Z, म्हणजेच 1997 ते 2012 दरम्यान जन्मलेली पिढी, इंटरनेट, सोशल मीडिया आणि स्मार्टफोनच्या वातावरणातच आपले जीवन सुरू केलेली ही पिढी आहे. त्यामुळे, माहिती मिळवण्याची त्यांची पद्धत आधीच्या पिढ्यांपेक्षा खूपच वेगळी आहे. जर त्यांना काही जाणून घ्यायचे असेल, तर ते पटकन इंटरनेटवर शोधू शकतात, व्हिडिओ पाहू शकतात किंवा इतर लोकांच्या अनुभवांबद्दल वाचू शकतात.
ADVERTISEMENT
प्रत्येक सल्ला वाईट नसतो, पण पद्धत महत्त्वाची
मानसशास्त्रज्ञ दिव्या शर्मा म्हणतात की, खरी समस्या नेहमीच सल्ल्यामध्ये नसते. कधीकधी, तो सल्ला देण्याच्या पद्धतीत असते. जर कोणी वारंवार, "तुम्हाला काहीच माहीत नाही, आमचं ऐका, आम्ही तुमच्यापेक्षा जास्त जग पाहिलं आहे," किंवा "तुम्ही चुकीचं करत आहात," असं म्हणत असेल, तर समोरच्या व्यक्तीला वाटू शकतं की त्यांच्या समजुतीवर आणि निर्णयक्षमतेवर विश्वास ठेवला जात नाहीए. 'Gen-Z'साठी त्यांच्या मतांना आणि निवडींना महत्त्व देणं अत्यंत महत्त्वाचं आहे. त्यामुळे, जेव्हा त्यांना न विचारता सतत सूचना दिल्या जातात, तेव्हा त्यांना असं वाटू शकतं की त्यांच्या स्वातंत्र्यावर गदा आणली जात आहे.
हे ही वाचा>> Govt Jobs : पदवीधरांसाठी खुशखबर, SBI मध्ये भरती सुरु; लगेच करा अर्ज
समजा, एखाद्या तरुण व्यक्तीला नोकरी बदलायची आहे. जर त्यांना, "नोकरी सोडू नका, तुम्हाला काहीच कळत नाही," असं सांगितलं गेलं, तर ते नाराज होऊ शकतात. पण जर तोच सल्ला अशा प्रकारे दिला गेला की नोकरी बदलण्यापूर्वी पगार, इतर नोकऱ्या आणि भविष्यातील प्रगती यांसारख्या घटकांचा विचार करावा, तर समोरची व्यक्ती ऐकण्याची अधिक शक्यता असते. सल्ला तोच असू शकतो, पण तो ज्या पद्धतीने दिला जातो, त्यामुळे संपूर्ण संभाषणच बदलून जाते.
सोशल मीडियाने विचारसरणीतही घडवला बदल
आजच्या Gen-Z कडे माहितीचे असंख्य स्रोत उपलब्ध आहेत. ते सोशल मीडियावर वेगवेगळ्या लोकांची मते, अनुभव आणि कथा पाहतात. यामुळे त्यांची स्वतःची मते बनवण्याची प्रवृत्ती अधिक दृढ झाली आहे. ऑनलाइन आढळणारी सर्वच माहिती अचूक नसली तरी, स्वतःचे मत बनवणे ही एक चांगली गोष्ट आहे, परंतु पडताळणी न करता ते गृहीत धरणे योग्य नाही. अनेक तरुणांना आधी त्यांच्याशी बोलले जावे, त्यांचे ऐकून घेतले जावे आणि मग त्यांचे मत दिले जावे, असे वाटते. जेव्हा समोरची व्यक्ती आधी त्यांचा दृष्टिकोन समजून घेण्याचा प्रयत्न करते, तेव्हा ते सल्ला स्वीकारण्याची अधिक शक्यता असते. उदाहरणार्थ, "ते करू नका," असे म्हणण्यापेक्षा "तुम्हाला हे का करायचे आहे?" असे विचारणे अधिक प्रभावी ठरू शकते. यामुळे संभाषण वादाऐवजी चर्चेत रूपांतरित होण्यास मदत होते.
हे ही वाचा>> दोन मुलींच्या भविष्यासाठी आईची अनवाणी झेप! 47 वर्षीय रमाबाईंनी सगळ्यांना दिला आश्चर्याचा धक्का
Gen-Z हट्टी आहेत का?
प्रत्येक Gen Z ला सारखी वागणूक देणे योग्य ठरणार नाही. प्रत्येक पिढीमध्ये वेगवेगळ्या प्रकारचे लोक असतात. काही जण सहजपणे सल्ला स्वीकारतात, तर काही जण स्वतःच्या मतांवर अधिक अवलंबून राहतात. त्यामुळे, Gen Z ला सल्ला आवडत नाही असे म्हणणे अचूक नाही. खरे तर, सल्ल्यासोबतच त्यांना आदर आणि वैयक्तिक निवडीचे स्वातंत्र्य अपेक्षित असते.
जर तुम्हाला एखाद्या तरुण व्यक्तीला सल्ला द्यायचा असेल, तर आधी त्यांचे म्हणणे ऐकून घेणे उत्तम. त्यानंतर, तुमचा स्वतःचा अनुभव सांगा आणि निर्णय त्यांच्यावर सोडा. "तुम्ही हे करायला हवे," असे म्हणण्याऐवजी, "जर तुम्ही माझे मत विचारत असाल, तर मी सुद्धा या पर्यायांचा विचार करण्याचा सल्ला देईन," असे म्हणणे अधिक प्रभावी ठरू शकते. कारण, प्रत्येक पिढीचे स्वतःचे दृष्टिकोन आणि अनुभव असतात. Gen Z ला सल्ल्याची गरज असू शकते, पण कदाचित त्यांना आदेशांपेक्षा संवाद, आदर आणि विश्वासाची जास्त गरज आहे.
ADVERTISEMENT












