नवी दिल्ली: तीन आठवडे उलटले आहेत, युद्ध कमी थांबण्याची मात्र कोणतीही चिन्हे दिसत नाहीत आणि त्याचे परिणाम आता देशभरात जाणवत आहेत. विशेषतः पेट्रोल, डिझेल आणि स्वयंपाकाच्या गॅसबाबत अनेक अहवाल येत आहेत. भारताच्या अनेक भागांमध्ये घाबरून खरेदी (पॅनिक बायिंग) देखील होत आहे.
ADVERTISEMENT
जरी सरकारने लोकांना अफवांपासून दूर राहण्याचा सल्ला दिला असला तरी, देशात सध्या पेट्रोल, डिझेल किंवा स्वयंपाकाच्या गॅसची कोणतीही कमतरता नाही, असे सरकारने म्हटले आहे. भारताकडे अजूनही अंदाजे 60 दिवसांसाठी पुरेसा कच्च्या तेलाचा आणि इंधनाचा साठा आहे.
याव्यतिरिक्त, सरकार आपला सामरिक पेट्रोलियम साठा (SPR) वाढवण्यासाठी सातत्याने काम करत आहे. आफ्रिकन देश आणि रशियाकडून वाढीव प्रमाणात कच्च्या तेलाची आयात केली जात आहे. देशात तेलाची टंचाई टाळण्यासाठी, सर्व तेल शुद्धीकरण कारखाने पूर्ण क्षमतेने कार्यरत आहेत.
अफवांमुळे देशाच्या अनेक भागांमध्ये घाबरून खरेदी सुरू
दरम्यान, काही शहरांमधील पेट्रोल पंपांवर लांबच लांब रांगा दिसत आहेत, जिथे लोक आपत्कालीन परिस्थितीसाठी आपल्या दुचाकी आणि कारच्या टाक्या भरत आहेत. तथापि, सरकारने रहिवाशांना त्यांच्या वाहनांमध्ये केवळ आवश्यक तेवढेच पेट्रोल आणि डिझेल ठेवण्याचे आवाहन केले आहे. ते घरी साठवणे हा कायदेशीर गुन्हा आहे आणि त्यात धोकेही आहेत.
हे ही वाचा>> मुंबई-पुणे महामार्गावर वाहतूक कोंडी, जीवनाचा आनंद घेण्यासाठी गेलेल्या प्रवाशांचा विकेंडला हिरमोड
पण प्रश्न असा निर्माण होतो की, एक सामान्य व्यक्ती किती पेट्रोल आणि डिझेल खरेदी करू शकते? कायद्यानुसार, तुम्ही तुमच्या वाहनात तुम्हाला पाहिजे तितके इंधन, तुम्हाला पाहिजे तितक्या वेळा भरू शकता. पण जेव्हा पेट्रोल आणि डिझेल स्वतंत्रपणे खरेदी करण्याचा प्रश्न येतो, तेव्हा तुम्हाला साधारणपणे 2 ते 5 लिटर पेट्रोल कॅनमध्ये मिळेल. अनेक पेट्रोल पंप मागणी केल्यावर 5-10 लिटर पेट्रोल देखील देतात. तथापि, तुम्हाला पेट्रोल-डिझेल सामान्य प्लास्टिकच्या बाटल्यांमध्ये मिळणार नाही; ते फक्त स्टील किंवा जड प्लास्टिकच्या कंटेनरमध्ये (मान्यताप्राप्त कंटेनर) मिळेल.
कंटेनरमधील पेट्रोल-डिझेलबाबत वेगवेगळे नियम
तथापि, जर कोणाला ड्रममध्ये 20, 50, किंवा 200 लिटर पेट्रोल आणि डिझेलची आवश्यकता असेल, तर सामान्यतः परवानगी/परवाना आवश्यक असते. यासाठीचे नियम पेट्रोलियम कायदा 1934 मध्ये नमूद केलेले आहेत. ग्राहकाने ड्रममधील पेट्रोल-डिझेल कोणत्या उद्देशासाठी खरेदी केले जात आहे, जसे की जनरेटर, शेती किंवा औद्योगिक गरजांसाठी, हे उघड करणे आवश्यक आहे. कोणताही धोका टाळण्यासाठी ते पेट्रोल-डिझेल कसे आणि कुठे साठवणार आहेत, हे देखील त्यांना स्पष्ट करणे आवश्यक आहे.
हे ही वाचा>> धडकी भरवणारा 'एनर्जी लॉकडाउन' भारतात होणार लागू? काय खरं काय खोटं.. नेमकं घ्या समजून!
हे लक्षात घेण्यासारखे आहे की, मध्य-पूर्वेतील तणावाच्या पार्श्वभूमीवर, भारत सरकार वेगाने पर्यायी मार्गांचा शोध घेत आहे. पूर्वीच्या 27 देशांच्या तुलनेत आता अंदाजे 41 देशांकडून तेल आणि वायू आयात केले जात आहेत. तेलावरील अवलंबित्व कमी करण्यासाठी सरकार नवीकरणीय ऊर्जा आणि PNG वर देखील लक्ष केंद्रित करत आहे. भारत आपल्या कच्च्या तेलाच्या गरजेपैकी अंदाजे 85% आयात करतो.
ADVERTISEMENT











