Personal Finance: जमीन खरेदी करताना कागदपत्रांमधील एक चूक.. तुमचा सगळा व्यवहार टाकेल बिघडवून

जमीन खरेदी करताना 7/12 उतारा, मालकी हक्क, फेरफार नोंदी, कर्जाचा बोजा आणि जमिनीचे झोनिंग तपासणे महत्त्वाचे आहे. कागदपत्रांची योग्य पडताळणी न केल्यास तुमचे लाखो रुपये अडकू शकतात किंवा कायदेशीर वादाला सामोरे जावे लागू शकते.

ADVERTISEMENT

personal finance land purchase documents checklist property investment fraud risk
Personal Finance (प्रातिनिधिक फोटो)
Google CTA

Personal Finance Land Purchase: घर, प्लॉट किंवा शेतजमीन खरेदी ही अनेकांसाठी आयुष्यातील सर्वात मोठी गुंतवणूक असते. भविष्यात जमिनीचे भाव वाढतील, चांगला परतावा मिळेल किंवा घर बांधता येईल, या अपेक्षेने लोक आपल्या बचतीतील मोठा हिस्सा जमिनीमध्ये गुंतवतात. मात्र, जमीन खरेदी करताना केवळ लोकेशन, रस्त्याची सुविधा आणि विक्रेत्याने सांगितलेला भाव पाहणे पुरेसे नाही. जमिनीच्या कागदपत्रांमध्ये एखादी चूक, मालकीचा वाद किंवा बोजा असल्यास तुमचे लाखो रुपये अडकू शकतात. त्यामुळे व्यवहार पूर्ण करण्यापूर्वी कागदपत्रांची तपासणी अत्यंत महत्त्वाची आहे.

1. 7/12 उतारा आणि फेरफार नोंदी तपासा

महाराष्ट्रात शेतजमीन खरेदी करताना 7/12 उतारा, 8-अ उतारा आणि फेरफार नोंदी महत्त्वाच्या असतात. जमिनीवर कोणाचे नाव आहे, क्षेत्रफळ किती आहे, पीक नोंदी, कर्जाचा बोजा किंवा इतर नोंदी आहेत का, हे तपासणे आवश्यक आहे. केवळ 7/12 वर नाव दिसत असल्याने मालकीचा संपूर्ण हक्क सिद्ध होतो असे समजू नये.

2. जमिनीचा टायटल क्लिअर आहे का?

जमिनीचा मागील मालकी इतिहास तपासणे आवश्यक आहे. मागील व्यवहारांची कागदपत्रे, वारसाहक्क, वाटणीपत्र, खरेदीखत आणि मालकी हस्तांतरणाच्या नोंदी तपासाव्यात. जमिनीवर वारसांचा वाद, न्यायालयीन प्रकरण किंवा दुसऱ्या व्यक्तीचा दावा असल्यास भविष्यात व्यवहार अडचणीत येऊ शकतो. यासाठी वकिलामार्फत टायटल सर्च करून घेणे महत्त्वाचे आहे.

3. जमिनीवर कर्ज किंवा बोजा आहे का?

जमीन बँकेकडे गहाण ठेवली आहे का, कर्ज घेतले आहे का किंवा अन्य कोणता आर्थिक बोजा आहे का, याची खात्री करा. विक्रेता कर्जाची माहिती लपवून व्यवहार करत असल्यास खरेदीदाराला पुढे कायदेशीर अडचणींचा सामना करावा लागू शकतो.

4. जमिनीचे प्रत्यक्ष मोजमाप आणि सीमा तपासा

कागदपत्रांमध्ये नमूद केलेले क्षेत्रफळ आणि प्रत्यक्ष जमिनीचे क्षेत्रफळ एकसारखे आहे का, हे तपासा. शेजाऱ्यांशी सीमावाद, रस्ता नसणे किंवा प्रत्यक्ष ताबा दुसऱ्याचा असणे अशा समस्या उद्भवू शकतात. सरकारी मोजणी करून घेणे आणि जमिनीच्या सीमांची खात्री करणे फायदेशीर ठरते.

5. जमीन कोणत्या झोनमध्ये आहे, हे समजून घ्या

जमीन खरेदी केल्यानंतर तिथे घर, फार्महाऊस, व्यावसायिक बांधकाम किंवा अन्य प्रकल्प करता येईलच असे नाही. जमिनीचे झोनिंग, विकास आराखडा, आरक्षण, रस्ते रुंदीकरण, वनक्षेत्र किंवा इतर निर्बंध तपासणे आवश्यक आहे. शेतजमीन खरेदी करून बांधकाम करण्याचा विचार असेल, तर संबंधित परवानग्या आणि नियम आधी समजून घ्या.

6. रस्ता आणि जमिनीचा कायदेशीर प्रवेश तपासा

जमिनीपर्यंत जाण्यासाठी प्रत्यक्ष रस्ता असणे आणि त्या रस्त्याचा कायदेशीर हक्क असणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत. केवळ शेजाऱ्याच्या जमिनीतून जाणारा रस्ता वापरून व्यवहार केला जात असेल, तर भविष्यात प्रवेशाचा वाद निर्माण होऊ शकतो.

7. पैसे देण्यापूर्वी वकिलाकडून तपासणी करा

टोकन किंवा बयाणा देण्यापूर्वी सर्व कागदपत्रे प्रॉपर्टी व्यवहाराचा अनुभव असलेल्या वकिलाकडून तपासून घ्या. करारामध्ये व्यवहार रद्द झाल्यास पैसे परत मिळण्याच्या अटी, कागदपत्रांमधील दोष आढळल्यास विक्रेत्याची जबाबदारी आणि व्यवहार पूर्ण करण्याची मुदत स्पष्ट लिहा. खरेदीखताची नोंदणी झाल्यानंतर फेरफार नोंद आणि मालकीशी संबंधित पुढील प्रक्रिया पूर्ण झाल्याची खात्री करा.

जमिनीच्या गुंतवणुकीत भाव वाढण्याची शक्यता महत्त्वाची असली, तरी सुरक्षित मालकी त्याहून महत्त्वाची आहे. त्यामुळे घाईघाईने व्यवहार करण्यापेक्षा कागदपत्रांची पडताळणी करूनच पैसे गुंतवा. अन्यथा चांगल्या परताव्याच्या अपेक्षेने केलेली गुंतवणूक वर्षानुवर्षे कायदेशीर वादात अडकू शकते.

टीप: कोणतीही गुंतवणूक करताना तुमच्या आर्थिक सल्लागारांशी अवश्य चर्चा करा.

Personal Finance सीरीजमधील या बातम्याही वाचा:

1. Personal Finance: 25,000 रुपये पगार असला तरी तुम्ही खरेदी करू शकता आलिशान कार आणि घर!

2. Personal Finance: SBI ते HDFC बँकेपर्यंत, सर्वात स्वस्त Home Loan कुठे मिळेल? व्याजदर आणि EMI सगळंच घ्या पाहून!

3. Personal Finance: तुम्ही Personal Loan घेऊन खरेदी करता फ्रिज, AC किंवा वॉशिंग मशीन, फायदा की नुकसान?

4. Personal Finance: चांदीबाबत मोठी अपडेट, खरेदीदारांनो तुम्हीही पडू शकता बुचकळ्यात!

5. Personal Finance तुम्हाला मिळतील 4 कोटी, फक्त SNP हा प्लॅन ठेवा लक्षात.. हाती येईल प्रचंड पैसा!

6. Personal Finance: FD पेक्षा जास्त मिळतील पैसे, 'ही' जबरदस्त योजना तुम्हाला माहिती आहे का?

7. Personal Finance: जर तुम्हाला घरबसल्या PF चे पैसे हवे तर फक्त 'एवढंच' करा.., थेट तुमच्या खात्यात पैसे

8. गुड न्यूज: तुमचा घराचा हप्ता होणार कमी, EMI भरताना 'एवढे' पैसे वाचणार!

9. Personal Finance: शेअर मार्केटचा बाजारच उठला, आता करावं तरी काय?

10. Personal Finance: ATM वापरलं की, तुमचे पैसे कापले जाणार, 1 मे पासून येणार नियम पाहून ठेवा बरं!

11. Personal Finance: 50,000 रुपये पगार असलेली लोकंही बनू शकतात करोडपती, फक्त 300...

12. Personal Finance: EPFO कडून मोठा दिलासा, PF मधून काढता येणार 5 लाख... तेही थेट UPI आणि ATM वापरून!

13. Personal Finance: 500 रुपयांच्या मासिक SIP ने किती दिवसांत होऊ शकता कोट्यधीश? संपूर्ण गणित घ्या समजून

14. SIP सारखी जबरदस्त कमाई आणि FD सारखे दर महिन्याला पैसे, SWP प्लॅन नेमका काय?

15. Personal Finance: गुंतवणुकीवर किती पैसे मिळणार हे सत्य कोणीही सांगत नाही, 70 चा फॉर्म्युला तुम्हाला टाकेल हादरवून!

16. Personal Finance: LIC ची रक्कम किती असावी? 'हा' फॉर्म्युला खूप फायदेशीर