एक्सपायरी झालेलं दूध, तर कुठे झुरळं.. लोणावळ्यातील 4 हॉटेलवर FDA ची प्रचंड मोठी कारवाई
लोणावळ्यातील चार नामांकित हॉटेल्सच्या स्वयंपाकघरांमध्ये FDA च्या अचानक तपासणीत मुदत संपलेले दूध, चीज, खाद्यरंग आणि झुरळांचा वावर आढळून आला आहे. अन्न सुरक्षा आणि स्वच्छतेच्या नियमांचे उल्लंघन केल्याप्रकरणी द ऑर्किड, रिदम, द फर्न आणि बॅसिलिका या चार हॉटेल्सचे अन्न परवाने निलंबित करण्यात आले आहेत.
ADVERTISEMENT

पुणे: जर तुम्ही लोणावळ्याला भेट देत असाल, तर एखाद्या मोठ्या हॉटेलमध्ये जेवण्यापूर्वी तुमच्या मनात पहिला विचार कोणता येतो? कदाचित तो असा असेल की हॉटेल चांगले आहे, स्वयंपाकघर स्वच्छ असेल आणि अन्न सुरक्षित असेल. पण लोणावळ्यात अन्न आणि औषध प्रशासनाने (FDA) केलेल्या तपासणीत चार मोठ्या हॉटेल्सच्या स्वयंपाकघरांचे एक चिंताजनक चित्र समोर आले आहे. काही हॉटेल्समध्ये मुदत संपलेली दुधाची पाकिटे आढळली. तर काहींमध्ये फ्रिजच्या आसपास झुरळे फिरत होती.
एका ठिकाणाहून कच्च्या चिकनचे रक्ताने माखलेले पाणी ठिबकत होते. आणि दुसऱ्या ठिकाणी बेकरी उत्पादनांसाठी मुदत संपलेला खाद्यरंग साठवून ठेवला होता. हे मुद्दे ग्राहकाच्या तक्रारीतून नव्हे, तर एफडीएच्या (FDA) अचानक केलेल्या तपासणीतून उघडकीस आले. यानंतर, विभागाने चार हॉटेल्सचे अन्न परवाने तात्काळ प्रभावाने निलंबित केले.
18 नोव्हेंबर 2026 रोजी, महाराष्ट्राच्या 'सुरक्षित अन्न, सुरक्षित महाराष्ट्र' मोहिमेचा भाग म्हणून, पुणे विभागातील एफडीएच्या पथकाने लोणावळ्यातील प्रमुख हॉटेल्स आणि रेस्टॉरंट्सवर छापे टाकले. पथकाने स्वयंपाकघर, रेफ्रिजरेटर, शीतगृहे, बेकरी आणि अन्न साठवणुकीच्या जागांची तपासणी केली. अन्न सुरक्षा आणि स्वच्छतेच्या नियमांचे उल्लंघन आढळून आले. प्रभावित झालेल्या चार हॉटेल्समध्ये द ऑर्किड हॉटेल, रिदम हॉटेल, द फर्न हॉटेल आणि बॅसिलिका हॉटेल यांचा समावेश आहे.
द ऑर्किड हॉटेलमधील तपासणीदरम्यान, पथकाला सर्वप्रथम दुधाची पाकिटे आढळली. स्वयंपाकघरात मुदत संपलेल्या दुधाची तीन पाकिटे आढळली. शीतगृहातही अशी आठ पाकिटे आढळली, ज्यामुळे एकूण मुदत संपलेल्या दुधाची 11 पाकिटे झाली. इथे अन्न साठवणुकीच्या नियमांचेही पालन केले जात नव्हते.
फिफो (FIFO) आणि फेफो (FEFO) नियमांनुसार, वस्तू त्यांच्या खरेदी आणि मुदत समाप्तीच्या तारखेनुसार वापरल्या पाहिजेत, जेणेकरून जुन्या वस्तू आधी वापरल्या जातील आणि मुदत संपलेल्या वस्तू स्वयंपाकघरात पडून राहणार नाहीत. तथापि, कच्चे आणि शिजवलेले अन्न एकत्र ठेवलेले आढळले. रेफ्रिजरेटर, चॉपिंग बोर्ड आणि स्टोव्हच्या मागची जागा अस्वच्छ होती. स्वयंपाकघरात पाणी साचलेले होते आणि कचऱ्याच्या डब्यांवर झाकण नव्हते. कर्मचाऱ्यांकडे आवश्यक संरक्षक कपड्यांचा अभाव होता. हातमोजे, ॲप्रन आणि डोके झाकण्यासाठीच्या टोप्या वापरल्या जात नव्हत्या. हॉटेलमध्ये ग्राहकांच्या तक्रारी नोंदवण्यासाठी रजिस्टरचाही अभाव होता.
स्वयंपाकघर आणि बेकरीमध्ये झुरळे आढळली
रिदम हॉटेलमध्ये, एफडीए (FDA) टीमला मुख्य स्वयंपाकघर आणि बेकरी विभागात झुरळे आढळली. रेफ्रिजरेटरजवळ झुरळे आढळली आणि हॉटेल व्यवस्थापन कीटक नियंत्रणाच्या नोंदी देऊ शकले नाही. शाकाहारी आणि मांसाहारी अन्नाची विभागणी देखील अपुरी होती. कच्चे आणि शिजवलेले अन्न वेगळे ठेवले जात नव्हते.
हे ही वाचा>> FDA ची मोठी कारवाई; Zepto-Blinkitसह 105 खाद्य व्यावसायिकांचे परवाने निलंबित
रेफ्रिजरेटरमध्ये ठेवलेले खाद्यपदार्थ आणि प्लास्टिकच्या बाटल्यांमधील सॉसवर लेबल नव्हते. बेकरीची यंत्रे आणि रेफ्रिजरेटर यांची सखोल स्वच्छता केली जात नव्हती. कुलरमधून पाणी ओसंडून वाहत होते आणि फरशीवर साचत होते. पॅकेजिंग साहित्यासाठी अन्न-दर्जा प्रमाणपत्र आणि कर्मचाऱ्यांसाठी FoSTaC प्रशिक्षण प्रमाणपत्रे देखील उपलब्ध नव्हती.
बॅसिलिका हॉटेलमध्ये, FDA ला कोल्ड स्टोरेजमध्ये मुदत संपलेले चीज आणि अनेक प्रकारचे ब्रेड आढळले. पथकाने ते जागेवरच नष्ट केले. तथापि, आणखी एक गंभीर त्रुटी आढळून आली: कच्च्या चिकनमधून रक्ताने माखलेले पाणी ठिबकत होते. मांसाहारी पदार्थांसाठी सुरक्षित डीफ्रॉस्टिंग नियमांचे देखील पालन केले जात नव्हते. शाकाहारी आणि मांसाहारी पदार्थांसाठी स्वतंत्र रेफ्रिजरेटर, भांडी आणि साठवणुकीची सोय पुरवली नव्हती.
हे ही वाचा>> मुंबईत बिर्याणीत मिसळलं विष, बापानेच लेकीला संपवल्याची घटना
तपासणीत स्वयंपाकघरात फूड कलरिंग आणि अजिनोमोटो (MSG) चा वापर होत असल्याचेही उघड झाले. FDA च्या मते, ही माहिती मेन्यू कार्डवर उघड केली नव्हती. शिवाय, कर्मचाऱ्यांची वैद्यकीय प्रमाणपत्रे, कीटक नियंत्रण अहवाल आणि वापरलेल्या तेलाशी संबंधित RUCO नोंदी देखील उपलब्ध नव्हत्या. हॉटेल आपल्या अन्न परवान्यात सूचीबद्ध नसलेल्या काही विशिष्ट प्रकारच्या खाद्यपदार्थांचे उत्पादन देखील करत होते.
बेकरीमध्ये मुदत संपलेले खाद्य रंग साठवलेले
फर्न हॉटेलमध्ये, एफडीएला बेकरी उत्पादनांमध्ये वापरलेले अनेक मुदत संपलेले खाद्य रंग आढळले. यामध्ये टोमॅटो रेड, ग्रीन, रॉयल ब्लू, सुपर रेड, लिक्विड आणि लेमन यलो जेल कलर्सचा समावेश होता. हे रंग ताज्या खाद्यपदार्थांसोबत ठेवलेले होते. त्यांच्यावर "वापरासाठी नाही" असे लिहिलेले नव्हते.
एफडीएच्या पथकाने हे सर्व रंग जागेवरच नष्ट केले. स्वयंपाकघरातील रेफ्रिजरेटरजवळ एक मेलेले झुरळ आढळले. कॉन्टिनेंटल सेक्शनमधील फ्राइंग मशीनजवळ जिवंत झुरळे आढळली होती. बेकरीमध्ये पिझ्झाच्या कणकेजवळ एक मळके कापड आढळले होते. मिक्सर आणि बेकरी मशीनची सखोल स्वच्छता केली जात नव्हती. मसाले आणि कापलेली फळे उघडी ठेवलेली होती. सॉसच्या बाटल्यांवर लेबल नव्हते आणि कचऱ्याची पेटी उघडी होती.
FDA ने कोणते इशारे दिले?
या चार हॉटेल्समध्ये आढळलेल्या त्रुटींनंतर, एफडीएने त्यांचे खाद्य परवाने तात्काळ प्रभावाने निलंबित केले. महाराष्ट्र अन्न व अन्न सुरक्षा विभागाचे सहआयुक्त श्रीकांत कारकाळे यांनी इशारा दिला आहे की, ग्राहकांच्या आरोग्याशी तडजोड करणाऱ्या आणि अन्न सुरक्षा कायद्यांचे उल्लंघन करणाऱ्या कोणत्याही आस्थापनेला सोडले जाणार नाही. त्यांनी हॉटेल आणि अन्न व्यवसाय मालकांना परवान्याच्या अटी, स्वच्छता आणि अन्न साठवणुकीच्या नियमांचे काटेकोरपणे पालन करण्याचे आवाहन केले. असे न केल्यास परवाना निलंबित किंवा रद्दही होऊ शकतो.
