Personal Finance: सोने-चांदी खरेदी करताना 'या' 10 गोष्टी नक्की तपासा; नाहीतर होऊ शकते हजारोंचे नुकसान

1. BIS हॉलमार्क आहे का ते तपासा

सोने खरेदी करताना सर्वप्रथम BIS हॉलमार्क तपासा. हॉलमार्क म्हणजे सोन्याची शुद्धता प्रमाणित असल्याची खात्री. दागिन्यावर 22K (916), 18K (750) किंवा 14K (585) असा शुद्धतेचा उल्लेख असतो. हॉलमार्क नसलेले दागिने स्वस्त वाटू शकतात, पण त्यांची शुद्धता निश्चित नसते.

2. HUID नंबर तपासायला विसरू नका

प्रत्येक हॉलमार्क दागिन्यावर HUID (Hallmark Unique Identification Number) असतो. हा क्रमांक दागिन्याची ओळख पटवतो. खरेदी करताना हा क्रमांक बिलावरील माहितीशी जुळतो का, हे नक्की तपासा.

3. अधिकृत बिल घ्या

सोने किंवा चांदी खरेदी केल्यानंतर GSTसह अधिकृत बिल घ्या. बिलाशिवाय भविष्यात दागिना विकताना, बदलताना किंवा विमा दावा करताना अडचणी येऊ शकतात.

4. मेकिंग चार्ज किती आहे ते विचारा

दागिन्याच्या किंमतीत सोन्याची किंमत आणि मेकिंग चार्ज वेगळा असतो. वेगवेगळ्या ज्वेलर्सकडे हा दर वेगळा असू शकतो. खरेदीपूर्वी त्याची तुलना केल्यास चांगली बचत होऊ शकते.

5. बायबॅक आणि एक्स्चेंज पॉलिसी जाणून घ्या

भविष्यात दागिने विकायचे किंवा बदलायचे असल्यास संबंधित ज्वेलर्सची बायबॅक आणि एक्स्चेंज पॉलिसी आधी समजून घ्या. काही दुकाने पूर्ण किंमत देतात, तर काही ठिकाणी मोठी कपात केली जाते.

6. चांदीची शुद्धताही तपासा

चांदी खरेदी करताना 999 किंवा 925 (स्टर्लिंग सिल्व्हर) अशा शुद्धतेच्या खुणा तपासा. फक्त वजन पाहून चांदी खरेदी करू नका.

7. बाजारभावाची तुलना करा

खरेदीच्या दिवशीचा सोने आणि चांदीचा बाजारभाव तपासूनच व्यवहार करा. वेगवेगळ्या ज्वेलर्सकडे दरात फरक असू शकतो.

8. गुंतवणूक आणि वापर यामध्ये फरक समजून घ्या

गुंतवणुकीसाठी दागिन्यांपेक्षा सोन्याची नाणी, बार किंवा डिजिटल गोल्ड, गोल्ड ETF किंवा सॉव्हरिन गोल्ड बाँड (नवीन इश्यू उपलब्ध असल्यास) यांसारख्या पर्यायांचा विचार करता येतो. दागिन्यांमध्ये मेकिंग चार्ज असल्याने पुनर्विक्रीवेळी परतावा तुलनेने कमी मिळू शकतो.

9. फसव्या ऑफर्सपासून सावध राहा

'मेकिंग चार्ज शून्य', 'मोठी सूट' किंवा 'मर्यादित काळासाठी ऑफर' अशा जाहिराती पाहून घाईघाईने खरेदी करू नका. अंतिम बिलात कोणते शुल्क समाविष्ट आहे, हे नीट तपासा.

10. आर्थिक नियोजन बिघडू देऊ नका

सोने-चांदी खरेदी करताना आपल्या बजेटचा विचार करणे सर्वात महत्त्वाचे आहे. केवळ भाव वाढतील या अपेक्षेने कर्ज काढून किंवा क्रेडिट कार्डवर मोठी खरेदी करणे टाळा. गुंतवणूक नेहमी दीर्घकालीन आर्थिक उद्दिष्टांशी सुसंगत असावी.