Personal Finance: फ्लॅट बुक करण्यापूर्वी बिल्डर निवडताना काय तपासाल?

रिअल इस्टेट तज्ज्ञांच्या मते, फ्लॅट बुक करण्यापूर्वी बिल्डरविषयी किमान 10 महत्त्वाच्या गोष्टींची पडताळणी करणे आवश्यक आहे. यामुळे लाखो रुपयांची गुंतवणूक अधिक सुरक्षित होऊ शकते.

1. RERA नोंदणी सर्वप्रथम तपासा

कोणताही प्रोजेक्ट बुक करण्यापूर्वी संबंधित राज्याच्या RERA (Real Estate Regulatory Authority) वेबसाइटवर जाऊन प्रोजेक्टची नोंदणी तपासा.

काय पाहाल?

• प्रोजेक्टचा RERA क्रमांक वैध आहे का?
• पूर्ण होण्याची अधिकृत तारीख कोणती?
• बिल्डरने पूर्वीचे प्रोजेक्ट वेळेत पूर्ण केले आहेत का?
• तक्रारी किंवा दंडाची नोंद आहे का?

महत्त्वाचं

RERA नोंदणी नसलेला प्रोजेक्ट टाळणेच सुरक्षित मानले जाते.

2. जमीन आणि परवानग्यांची कायदेशीर पडताळणी

फक्त ब्रॉशरवर विश्वास ठेवू नका. जमिनीची मालकी आणि बांधकाम परवानग्या तपासणे अत्यावश्यक आहे.

ही कागदपत्रे पाहण्याची मागणी करा:

• जमिनीचा 7/12 उतारा किंवा मालकी दस्तऐवज
• महापालिका किंवा नगरपरिषद बांधकाम परवानगी (Commencement Certificate)
• NA आदेश (गरजेनुसार)
• पर्यावरण मंजुरी (मोठ्या प्रकल्पांसाठी)
• लेआउट मंजुरी

3. बिल्डरचा ट्रॅक रेकॉर्ड पाहा

फक्त नवीन प्रोजेक्ट नव्हे, तर बिल्डरने पूर्वी काय काम केले आहे हे पाहणे अधिक महत्त्वाचे आहे.

तपासा:

• मागील प्रोजेक्ट वेळेत पूर्ण झाले का?
• ग्राहकांना ताबा मिळाला का?
• देखभाल, पाणी, पार्किंग याबाबत तक्रारी आहेत का?
• ऑनलाइन रिव्ह्यू आणि रहिवाशांचा प्रत्यक्ष अभिप्राय काय सांगतो?

प्रॅक्टिकल टिप

सध्याच्या रहिवाशांशी 10 मिनिटे बोलणे अनेकदा जाहिरातींपेक्षा जास्त खरी माहिती देते.

4. प्रोजेक्टची आर्थिक स्थिती समजून घ्या

अनेक प्रोजेक्ट निधीअभावी अडकतात. त्यामुळे प्रोजेक्टला बँकेची मंजुरी आहे का हे तपासणे महत्त्वाचे आहे.

विशेष लक्ष द्या:

• राष्ट्रीयकृत किंवा मोठ्या खासगी बँकांनी होम लोन मंजूर केले आहे का?
• प्रोजेक्टवर मोठे कर्ज किंवा वाद आहेत का?
• RERA खात्यात ग्राहकांची रक्कम नियमानुसार जमा होते का?

5. ताबा (Possession) तारीख वास्तववादी आहे का?

ब्रॉशरवरील “18 महिन्यांत ताबा” या दाव्यावर लगेच विश्वास ठेवू नका.

तपासा:

• सध्या बांधकाम किती टक्के पूर्ण झाले आहे?
• RERA वर नमूद केलेली पूर्णत्व तारीख कोणती आहे?
• पूर्वीच्या प्रोजेक्टमध्ये उशीर झाला होता का?
• उशीर झाल्यास करारात दंडाची तरतूद आहे का हे नक्की वाचा.

6. करारपत्र (Agreement for Sale) नीट वाचा

बुकिंग फॉर्मवर स्वाक्षरी करण्यापूर्वी करारपत्रातील प्रत्येक अट समजून घेणे आवश्यक आहे.

विशेष लक्ष द्या:

कार्पेट एरिया

• RERA नुसार कार्पेट एरिया स्पष्ट नमूद आहे का?

लपलेले शुल्क

• क्लबहाऊस, पार्किंग, मेंटेनन्स, GST वेगळा आहे का?

रद्द केल्यास

• बुकिंग रद्द केल्यास किती रक्कम कापली जाणार?

दंड

• ताबा उशिरा दिल्यास बिल्डर किती व्याज देणार?

7. बांधकामाची गुणवत्ता प्रत्यक्ष पाहा

सॅम्पल फ्लॅट आणि प्रत्यक्ष बांधकामात फरक असू शकतो.

साइट भेटीदरम्यान पाहा:

• भिंतींमध्ये तडे आहेत का?
• लिफ्ट, जिने आणि पार्किंगची गुणवत्ता
• पाणी आणि ड्रेनेज व्यवस्था
• फायर सेफ्टी उपकरणे
• वापरलेले ब्रँड (टाइल्स, सॅनिटरीवेअर, वायरिंग)

8. परिसराचा भविष्यातील विकास

फ्लॅटची किंमत केवळ इमारतीवर नाही तर परिसराच्या विकासावरही अवलंबून असते.

तपासा:

• मेट्रो, रेल्वे किंवा महामार्ग प्रकल्प
• शाळा, रुग्णालये आणि बाजारपेठ
• पाणीपुरवठा आणि वाहतूक सुविधा
• पूरप्रवण किंवा वादग्रस्त क्षेत्र आहे का?

9. मेंटेनन्स आणि सोसायटी खर्च

अनेक ग्राहक फक्त फ्लॅटच्या किंमतीकडे पाहतात; पण मासिक मेंटेनन्स हा दीर्घकालीन मोठा खर्च ठरू शकतो.

विचारा:

• प्रति चौरस फूट मेंटेनन्स किती?
• क्लबहाऊस वापरासाठी वेगळे शुल्क आहे का?
• सिंकिंग फंड आणि डिपॉझिट किती?

10. फक्त ऑफर पाहून निर्णय घेऊ नका

“नो GST”, “मोफत पार्किंग”, “फक्त ₹51,000 मध्ये बुकिंग” अशा ऑफर आकर्षक वाटतात; पण त्या अंतिम किंमतीत आधीच समाविष्ट असू शकतात. नेहमी “All Inclusive Cost Sheet” मागवा आणि लेखी स्वरूपात घ्या.

तज्ज्ञांचा सल्ला: घर खरेदीपूर्वी “तीन गोष्टी” नक्की तपासा

• RERA
• नोंदणी व तारीख
• कायदेशीर कागदपत्रे
• मालकी व परवानग्या
• वेळेवर ताबा
• मागील प्रोजेक्ट इतिहास

फ्लॅट खरेदी हा केवळ भावनेचा नाही तर मोठ्या आर्थिक गुंतवणुकीचा निर्णय आहे. बिल्डरची RERA नोंदणी, कायदेशीर कागदपत्रे, आर्थिक स्थिती, वेळेवर ताब्याचा इतिहास आणि बांधकामाची गुणवत्ता तपासल्यास भविष्यातील अनेक अडचणी टाळता येतात.