Personal Finance: जुन्या गाड्यांमध्येही दडलाय पैशांचा खजिना! गुंतवणुकीची संधी
जुन्या वाहनांच्या स्क्रॅपिंग आणि रिसायकलिंग व्यवसायातून गुंतवणुकीची नवी संधी निर्माण होत आहे. ऑटो पार्ट्स, मेटल रिसायकलिंग आणि वाहन स्क्रॅपिंग क्षेत्रातील कंपन्यांमध्ये शेअर बाजाराच्या माध्यमातून गुंतवणूक कशी करता येईल, जाणून घ्या.
ADVERTISEMENT
Personal Finance vehicle scrapping investment: गुंतवणूक म्हटलं की शेअर बाजार, म्युच्युअल फंड, सोने किंवा रिअल इस्टेट हे पर्याय सर्वसाधारणपणे डोळ्यासमोर येतात. मात्र, यापेक्षा वेगळ्या क्षेत्रातही गुंतवणुकीची संधी निर्माण होत आहे. ते क्षेत्र म्हणजे जुन्या वाहनांचे स्क्रॅपिंग आणि रिसायकलिंग. भारतात वाहनांची संख्या वाढत असतानाच जुनी आणि वापरण्यायोग्य नसलेली वाहने भंगारात काढून त्यातील धातू आणि सुटे भाग पुन्हा वापरण्याचा व्यवसायही महत्त्वाचा ठरत आहे.
काय आहे वाहन स्क्रॅपिंग पॉलिसी?
केंद्र सरकारने 2021 मध्ये Vehicle Scrappage Policy आणली. या धोरणाचा उद्देश जुनी, प्रदूषण करणारी आणि फिटनेस चाचणीत अपात्र ठरणारी वाहने टप्प्याटप्प्याने रस्त्यावरून हटवणे हा आहे. यासाठी Registered Vehicle Scrapping Facilities (RVSF) उभारण्याची व्यवस्था करण्यात आली आहे. केंद्रीय रस्ते वाहतूक मंत्रालयाच्या 4 फेब्रुवारी 2026 च्या माहितीनुसार, 30 जानेवारी 2026 पर्यंत देशात 21 राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये 129 नोंदणीकृत स्क्रॅपिंग केंद्रे कार्यरत होती. या केंद्रांमध्ये आतापर्यंत 4,30,306 वाहने स्क्रॅप करण्यात आली होती.
या व्यवसायातून कमाई कशी होते?
जुनी गाडी स्क्रॅप केल्यानंतर तिच्यातील स्टील, अॅल्युमिनियम, तांबे आणि इतर धातू वेगळे केले जातात. त्याचबरोबर पुन्हा वापरता येणारे सुटे भागही विकले जातात. या साहित्याचा वापर वाहन उद्योगासह इतर उत्पादन क्षेत्रांमध्ये होऊ शकतो. त्यामुळे वाहन स्क्रॅपिंगबरोबरच मेटल रिसायकलिंग, ऑटो पार्ट्स रिकव्हरी आणि भंगार प्रक्रिया करणाऱ्या व्यवसायांनाही संधी मिळते.
सामान्य गुंतवणूकदार पैसे कुठे लावू शकतात?
सामान्य गुंतवणूकदारांना स्वतः स्क्रॅपिंग सेंटर सुरू करण्याची गरज नाही. शेअर बाजारात सूचीबद्ध असलेल्या ऑटो कंपोनंट्स, मेटल रिसायकलिंग, स्टील प्रोसेसिंग आणि वाहन सुटे भाग तयार करणाऱ्या कंपन्यांचा अभ्यास करता येतो. या कंपन्यांना जुन्या वाहनांमधून मिळणाऱ्या कच्च्या मालाचा किंवा रिसायकलिंगच्या वाढत्या बाजारपेठेचा फायदा होऊ शकतो. मात्र, प्रत्येक कंपनीचा या व्यवसायातील सहभाग वेगवेगळा असतो.
गुंतवणुकीपूर्वी जोखीम समजून घ्या!
या क्षेत्रात संधी असली तरी परताव्याची हमी नाही. स्क्रॅप धातूंच्या किमती, कच्च्या मालाची उपलब्धता, प्रक्रिया खर्च, पर्यावरणविषयक नियम आणि कंपनीचे आर्थिक व्यवस्थापन यांचा नफ्यावर परिणाम होतो. त्यामुळे केवळ वाहन स्क्रॅपिंग क्षेत्र वाढत आहे म्हणून संबंधित कंपनीचे शेअर्स खरेदी करणे योग्य ठरणार नाही. कंपनीचे उत्पन्न, कर्ज, नफा आणि भविष्यातील व्यवसाय योजना तपासणे महत्त्वाचे आहे.
थोडक्यात, जुन्या वाहनांचा भंगार व्यवसाय आता केवळ कचरा व्यवस्थापनापुरता मर्यादित राहिलेला नाही. तो रिसायकलिंग आणि सर्क्युलर इकॉनॉमीचा महत्त्वाचा भाग बनत आहे. या बदलातून गुंतवणुकीच्या संधी शोधणाऱ्या गुंतवणूकदारांसाठी हे क्षेत्र अभ्यास करण्यासारखे ठरू शकते.