शिक्षण व्यवस्थेतील मोठ्या त्रुटी

परीक्षेच्या आकडेवारीनुसार, मराठी प्रथम भाषा विषयासाठी 10,98,623 विद्यार्थ्यांनी नोंदणी केली होती. यापैकी 10,06,896 विद्यार्थी उत्तीर्ण झाले असून, एकूण निकालाची टक्केवारी 92.57 टक्के इतकी आहे. मात्र, 80, 803 विद्यार्थी या विषयात अनुत्तीर्ण झाले आहेत. मराठी ही महाराष्ट्राची अधिकृत राजभाषा असल्याने या आकडेवारीमुळे शिक्षक, शिक्षणतज्ज्ञ आणि भाषा तज्ज्ञांमध्ये चर्चेला उधाण आले आहे. अनेकांच्या मते ही समस्या शिक्षण व्यवस्थेतील मोठ्या त्रुटी दर्शवते.

हे ही वाचा : 'माझ्या बायकोवर वाईट नजर...' सख्ख्या भावांमध्ये रंगला रक्तरंजित थरार; पुढे काय घडलं?

एकूण 94, 544 विद्यार्थी अनुत्तीर्ण

व्यापक संदर्भात पाहिल्यास ही चिंता अधिक गडद होते. 4,13,917 विद्यार्थ्यांनी मराठी विषयाची द्वितीय किंवा तृतीय भाषा म्हणून निवड केली होती. त्यापैकी 13,741 विद्यार्थी अनुत्तीर्ण झाले. एकूणच, एसएससी परीक्षेत सर्व श्रेणी मिळून सुमारे 94,544 विद्यार्थी मराठी भाषेशी संबंधित विषयांत अनुत्तीर्ण झाले आहेत. शिक्षणतज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, जेव्हा राज्यभाषेच्या परीक्षेत जवळपास 8 टक्के विद्यार्थी नापास होतात, तेव्हा त्याकडे केवळ वैयक्तिक शैक्षणिक समस्या म्हणून पाहिले जाऊ शकत नाही. त्यांच्या मते हा कल विद्यार्थी आणि कुटुंबांमधील बदलत्या भाषिक सवयींकडे निर्देश करतो.

हे ही वाचा : Maharashtra Weather : राज्यात पुन्हा दुहेरी संकट, कुठे ऊन तर कुठे पाऊस; 14 जिल्ह्यांचं अवघड होणार

शहरीकरण आणि इंग्रजी माध्यमांच्या शाळा

नुकतेच केंद्र सरकारने मराठी भाषेला 'अभिजात भाषे'चा दर्जा दिला असतानाच या वादाकडे लक्ष वेधले गेले आहे. प्रादेशिक भाषांचे जतन, मातृभाषेला प्रोत्साहन आणि इंग्रजी माध्यम शिक्षणाचा समतोल राखण्याबाबतच्या चर्चा देशभरात आधीच जोर धरत आहेत. अनेक शिक्षणतज्ज्ञांच्या मते, शहरीकरण आणि इंग्रजी माध्यमाच्या शाळांच्या वाढत्या प्रमाणामुळे विद्यार्थ्यांचा मराठीशी असलेला संबंध बदलला आहे. विशेषतः शहरांमधील अनेक घरांमध्ये इंग्रजी आणि हिंदी या संवादाच्या प्रमुख भाषा बनत चालल्या आहेत, तर वर्गाबाहेर मराठी वाचण्याकडे आणि लिहिण्याकडे कमी लक्ष दिले जात आहे.

हे ही वाचा : Rajyog: उद्या तयार होणार 'हा' राजयोग, 3 राशींचं भविष्य उजळणार!

परीक्षाभिमुख भाषा शिक्षण

तसेच शिक्षक शाळेतील पायाभूत सुविधा आणि अध्यापन पद्धतींमधील फरकांकडेही लक्ष वेधतात. काही तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, विद्यार्थी अनेकदा विज्ञान आणि गणिताच्या तुलनेत भाषा विषयांना दुय्यम मानतात, ज्यामुळे त्यांची तयारी कमी पडते. दुसरीकडे, काहींचा असा युक्तिवाद आहे की ही समस्या विद्यार्थ्यांनी मराठी नाकारण्याची नसून शाळांमध्ये भाषा कशा प्रकारे शिकवली जाते याबद्दलची आहे. त्यांच्या मते भाषा शिक्षण हे अधिक परीक्षाभिमुख झाले असून साहित्य, संवाद आणि संस्कृतीशी त्याचा संबंध कमी झाला आहे.

एसएससी निकालामुळे आता शाळा, पालक आणि धोरणकर्ते तरुण पिढीमध्ये प्रादेशिक भाषांचे शिक्षण मजबूत करण्यासाठी पुरेसे प्रयत्न करत आहेत का, यावर एक मोठी चर्चा सुरू झाली आहे.