Shivraj Motegaonkar: सायकलवरून शिकवायला जाणारा शिक्षक ते 100 कोटींचा कोचिंग किंग!

केंद्रीय तपास यंत्रणा गेल्या अनेक दिवसांपासून शिवराज मोटेगावकर यांची चौकशी करत होती. आता सीबीआयने त्यांना अटक केली आहे. परीक्षेपूर्वी निवडक विद्यार्थ्यांना प्रश्न आणि उत्तरे वितरित करणाऱ्या नेटवर्कचा ते एक भाग होते, असा आरोप एजन्सीने केला आहे. सीबीआयच्या कारवाईनंतर, या प्रकरणामुळे देशभरात पुन्हा एकदा खळबळ उडाली आहे, कारण दरवर्षी लाखो विद्यार्थी या परीक्षेची तयारी करण्यासाठी अनेक वर्षे घालवतात.

'M Sir' एका शेतकरी कुटुंबातील 

लातूरमधील स्थानिक आणि माजी विद्यार्थ्यांच्या मते, शिवराज मोटेगावकर एका सामान्य शेतकरी कुटुंबातील आहेत. त्यांचे सुरुवातीचे आयुष्य संघर्षाने भरलेले होते. असे म्हटले जाते की, त्यांनी खाजगी शिकवणी देऊन आपल्या कारकिर्दीची सुरुवात केली. त्या काळात, ते विद्यार्थ्यांना विज्ञान शिकवण्यासाठी सायकलवरून शहराच्या वेगवेगळ्या भागांमध्ये प्रवास करत असत. 1990 च्या दशकाच्या उत्तरार्धात, त्यांनी एका लहान भाड्याच्या खोलीत सुमारे 10 विद्यार्थ्यांसह शिकवणी सुरू केली. त्यावेळी, मोटेगावकर स्वतः रसायनशास्त्र शिकवत, हाताने नोट्स तयार करत आणि लहान तुकड्यांमध्ये विद्यार्थ्यांना स्पर्धा परीक्षांसाठी तयार करत असत.

हे ही वाचा>> NEET Paper Leak: CBI ने मुसक्या आवळलेले लातूरचे मोटेगावकर सर आहे तरी कोण... काय आहे त्यांचा नेमका इतिहास?

'लातूर पॅटर्न'मुळे RCC ची प्रतिष्ठा वाढली

हळूहळू, महाराष्ट्रात लातूर पॅटर्न लोकप्रिय झाला. बोर्ड आणि स्पर्धा परीक्षांमध्ये सातत्याने अव्वल विद्यार्थी घडवणारे शिक्षण मॉडेल म्हणून ते ओळखले जात होते. याच काळात आरसीसी क्लासेसचा झपाट्याने विस्तार झाला. नीट, जेईई आणि सीईटीची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांमध्ये आरसीसीचे टेस्ट मॉड्यूल, केमिस्ट्रीच्या नोट्स आणि शिकवण्याच्या पद्धती खूप लोकप्रिय झाल्या. 'एम सर' यांनी, विशेषतः ग्रामीण आणि लहान शहरांतील विद्यार्थ्यांमध्ये, एक वेगळी ओळख निर्माण केली. माजी विद्यार्थ्यांच्या मते, मोटेगावकर हे क्लिष्ट रसायनशास्त्र सोप्या भाषेत समजावून सांगण्यासाठी ओळखले जात होते. सुरुवातीच्या काळात, इतर मोठ्या कोचिंग संस्थांच्या तुलनेत आरसीसीची फी सुद्धा कमी मानली जात होती.

एका लहान खोलीपासून ते 100 कोटी रुपयांच्या कोचिंग नेटवर्कपर्यंत

स्थानिक कोचिंग उद्योगातील लोकांच्या मते, आरसीसी आता फक्त लातूरपुरती मर्यादित राहिलेली नाही. पुणे, नाशिक, छत्रपती संभाजीनगर, नांदेड, सोलापूर आणि कोल्हापूर यांसारख्या अनेक शहरांमध्ये त्याची केंद्रे कार्यरत आहेत. असा अंदाज आहे की दरवर्षी सुमारे 40,000 विद्यार्थी आरसीसीच्या विविध केंद्रांमध्ये प्रवेश घेतात. फी आणि नेटवर्कच्या आधारावर, स्थानिक सूत्रांच्या अंदाजानुसार संस्थेची वार्षिक उलाढाल 100 कोटी रुपयांपेक्षा जास्त आहे.

हे ही वाचा>> मुलीसाठी पेपर विकत घेतला, CBI कडून 8 तास घराची झाडाझडती, 'तो' माणूस नेमका कोण?

कालांतराने, आरसीसीने स्वतःला केवळ क्लासरूम कोचिंगपुरते मर्यादित ठेवले नाही. संस्थेने ऑनलाइन शिक्षण, डिजिटल टेस्ट सीरिज, मोबाइल ॲप-आधारित अभ्यास साहित्य आणि मार्गदर्शन कार्यक्रम (मेंटरशिप प्रोग्राम्स) देखील सुरू केले. संस्थेच्या प्रोफाइलमध्ये शिवराज मोटेगावकर यांचा उल्लेख रसायनशास्त्रातील एमएससी सुवर्णपदक विजेता आणि एक दूरदर्शी शिक्षणतज्ज्ञ म्हणून केला आहे.

नीट पेपरफुटीशी त्यांचे नाव कसे जोडले गेले?

नीट पेपरफुटीच्या तपासात या मोठ्या कोचिंग नेटवर्कचा उल्लेख झाल्याने आता शिक्षणविश्वात खळबळ उडाली आहे. तपास यंत्रणा मोटेगावकर यांचे निवृत्त रसायनशास्त्राचे प्राध्यापक पी. व्ही. कुलकर्णी यांच्यासोबत असलेल्या कथित संबंधांची चौकशी करत आहेत. या प्रकरणात कुलकर्णी यांना आधीच अटक करण्यात आली आहे. असा आरोप आहे की, कुलकर्णी यांना परीक्षेच्या प्रश्न तयार करण्याच्या प्रक्रियेची माहिती होती आणि त्यांनी काही विद्यार्थ्यांना विशेष सत्रे दिली होती, ज्यात त्यांना परीक्षेपूर्वीच प्रश्न सांगितले जात होते.

तपास यंत्रणा आरसीसी क्लासेस आणि कुलकर्णी यांच्यातील व्यावसायिक संबंधांचीही चौकशी करत आहेत. स्थानिक सूत्रांच्या दाव्यानुसार, कुलकर्णी पूर्वी आरसीसीशी संबंधित होते. सध्या, तपास यंत्रणा हे समजून घेण्याचा प्रयत्न करत आहेत की, या कोचिंग नेटवर्क, शिक्षक आणि परीक्षेत सहभागी असलेल्यांमध्ये असा काही संबंध होता का, ज्यामुळे कथित पेपरफुटी झाली.