सगळे विरोधात, तरी सतेज पाटील एकटेच भारी! 'गोकुळ'मध्ये कसा फिरवला गेम?
कोल्हापूरच्या गोकुळ दूध संघाच्या निवडणुकीत सतेज पाटील यांच्या आघाडीने महायुतीला धक्का देत विजय मिळवला. क्रॉस व्होटिंग, ठरावधारकांशी थेट संपर्क, सत्ताधाऱ्यांविरोधातील नाराजी आणि राजकीय नरेटिव्हची लढाई ही या विजयामागची चार प्रमुख कारणं मानली जात आहेत.
ADVERTISEMENT

कोल्हापूर: कोल्हापूर जिल्हा दूध उत्पादक संघ अर्थात गोकुळच्या निवडणुकीत काँग्रेसचे आमदार सतेज पाटील यांच्या नेतृत्वाखालील आघाडीने बाजी मारत महायुतीला मोठा धक्का दिला. तीन मंत्री, दोन खासदार आणि अनेक आमदारांची ताकद महायुतीच्या बाजूने असतानाही सतेज पाटील यांनी विजय कसा खेचून आणला, याची चर्चा आता राजकीय वर्तुळात रंगली आहे. ठरावधारकांचं क्रॉस व्होटिंग, सतेज पाटलांची ग्राऊंड लेव्हलवरील मेहनत, सत्ताधाऱ्यांविरोधातील नाराजी आणि राजकीय नरेटिव्हची लढाई ही त्यांच्या विजयामागची प्रमुख कारणं मानली जात आहेत.
गोकुळच्या सत्तेसाठी महायुतीने दिग्गज नेत्यांची फौज मैदानात उतरवली होती. मात्र, सत्तेची ताकद आणि नेत्यांची मोठी फळी असूनही महायुतीला अपेक्षित यश मिळवता आलं नाही. दुसरीकडे, सतेज पाटील यांनी ठरावधारकांशी थेट संपर्क साधत निवडणुकीची रणनीती आखली. त्यामुळे या निवडणुकीत नेमकं कोणतं गणित फिरलं आणि सतेज पाटील यांच्या विजयामागे कोणती चार कारणं महत्त्वाची ठरली, ते समजून घेऊया.
1. क्रॉस व्होटिंगचा महायुतीला मोठा फटका
गोकुळच्या निवडणुकीत महायुतीला धक्का देणारा सर्वांत महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे क्रॉस व्होटिंग. महायुतीच्या बाजूने असलेल्या काही ठरावधारकांनी सतेज पाटील यांच्या आघाडीच्या उमेदवारांना मतदान केल्याची चर्चा आहे. यामुळे महायुतीच्या नेत्यांची मतांची गणितं बिघडल्याचं मानलं जात आहे.
मंत्री चंद्रकांत पाटील, हसन मुश्रीफ आणि प्रकाश आबिटकर यांच्यासह महायुतीच्या नेत्यांनी निवडणुकीसाठी ताकद लावली होती. मात्र, ठरावधारकांची मतं आपल्या बाजूने टिकवून ठेवण्याचं आव्हान त्यांच्यासमोर होतं. क्रॉस व्होटिंगची भीती असल्यामुळे मतदारांना देवीच्या शपथा घातल्याचा आरोपही करण्यात आला होता.
हे ही वाचा>> ज्ञानेश कुमारांचा बचाव कोण करतंय? CJP च्या आंदोलनातून कोणते सवाल?
दुसरीकडे, सतेज पाटील यांनी ठरावधारकांच्या भूमिकेबाबत महायुतीच्या नेत्यांमध्ये संभ्रम निर्माण होईल, अशी राजकीय खेळी केल्याची चर्चा आहे. परिणामी, मतांची फाटाफूट झाली आणि महायुतीच्या विजयाच्या गणिताला धक्का बसल्याचं चित्र निर्माण झालं.
2. दीड महिना जिल्हाभर दौरे, ठरावधारकांशी थेट संपर्क
सतेज पाटील यांच्या विजयामागचं दुसरं महत्त्वाचं कारण म्हणजे त्यांची वैयक्तिक मेहनत आणि नियोजन. गोकुळच्या निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर त्यांनी जवळपास दीड महिना जिल्हाभर दौरे केले. विविध भागांतील ठरावधारकांच्या बैठका घेत त्यांच्या अडचणी, प्रश्न आणि अपेक्षा जाणून घेतल्या.
निवडणुकीत केवळ मोठ्या नेत्यांचा पाठिंबा पुरेसा नसतो, तर प्रत्यक्ष मतदान करणाऱ्या मतदारांशी संपर्क आणि विश्वासही महत्त्वाचा असतो. सतेज पाटील यांनी याच बाबीवर भर दिला. ठरावधारकांशी वैयक्तिक संवाद साधत त्यांनी आपल्या आघाडीसाठी अनुकूल वातावरण तयार करण्याचा प्रयत्न केला.
हे ही वाचा>> AIMIM मधून शिंदेसेनेत प्रवेश करताच सहर शेखच्या वडिलांवर मोठी जबाबदारी
दुसरीकडे, महायुतीच्या नेत्यांची एकत्रित ताकद निवडणुकीच्या टप्प्यावर अधिक सक्रिय झाल्याचं चित्र होतं. त्यामुळे ठरावधारकांपर्यंत पोहोचण्यासाठी सतेज पाटील यांना मिळालेल्या वेळेचा आणि सातत्यपूर्ण संपर्काचा फायदा झाल्याचं मानलं जात आहे.
3. विद्यमान सत्ताधाऱ्यांविरोधातील नाराजीचा फायदा
गोकुळच्या निवडणुकीत महायुतीला फटका बसण्यामागे तिसरं कारण म्हणजे विद्यमान सत्ताधाऱ्यांविरोधातील नाराजी अर्थात अँटी-इन्कम्बन्सी. एखाद्या संस्थेतील विद्यमान कारभाराबाबत मतदारांमध्ये असमाधान असेल, तर त्याचा परिणाम निवडणुकीत होऊ शकतो. गोकुळच्या निवडणुकीतही असंच काहीसं घडल्याची चर्चा आहे.
महायुतीच्या विद्यमान संचालकांबाबत काही ठरावधारक नाराज असल्याचं सांगितलं जात होतं. सतेज पाटील यांनी या नाराजीला आपल्या आघाडीसाठी अनुकूल वातावरणात रूपांतरित करण्याचा प्रयत्न केला. ठरावधारकांच्या प्रश्नांवर लक्ष केंद्रित करत त्यांनी सत्ताधाऱ्यांना पर्याय देण्याची भूमिका मांडली.
महायुतीच्या नेत्यांना ठरावधारकांची नाराजी दूर करण्याचं आव्हान होतं. मात्र, निवडणुकीच्या अखेरच्या टप्प्यात ही नाराजी कितपत दूर झाली, हा महत्त्वाचा प्रश्न होता. त्यामुळे सत्ताधाऱ्यांविरोधातील नाराजीने सतेज पाटील यांच्या आघाडीला मदत केल्याचं राजकीय विश्लेषण केलं जात आहे.
4. राजकीय नरेटिव्हची लढाई सतेज पाटील यांनी जिंकली
गोकुळच्या निवडणुकीत केवळ मतांचं गणित नव्हतं, तर राजकीय प्रतिमेची आणि नरेटिव्हची लढाईही महत्त्वाची होती. एकीकडे महायुतीच्या बाजूने अनेक दिग्गज नेते एकत्र आले होते, तर दुसरीकडे सतेज पाटील यांनी आपल्या आघाडीच्या विजयाचा विश्वास सातत्याने व्यक्त केला.
महायुतीकडे उमेदवारांची कमतरता असल्याचा आणि विरोधी गटातील उमेदवारांना आपल्या बाजूने वळवण्याचा प्रयत्न होत असल्याचा आरोप सतेज पाटील यांनी केला होता. त्याचवेळी, जिल्ह्यातील सत्ताधारी आणि प्रभावशाली नेते एका बाजूला, तर सतेज पाटील दुसऱ्या बाजूला, असं चित्रही त्यांच्या समर्थकांकडून मांडण्यात आलं.
या राजकीय नरेटिव्हमुळे सतेज पाटील यांच्याभोवती संघर्ष करणाऱ्या नेत्याची प्रतिमा निर्माण झाली. निवडणुकीच्या अखेरच्या टप्प्यात शेकापचे जयंत पाटील आणि स्वाभिमानी शेतकरी संघटनेचे राजू शेट्टी यांची साथ मिळाल्याने त्यांच्या आघाडीला आणखी बळ मिळालं.
गोकुळच्या निकालाने महायुतीसमोर नवी आव्हानं
गोकुळच्या निवडणुकीत सतेज पाटील यांच्या आघाडीला मिळालेलं यश हे केवळ एका दूध संघापुरतं मर्यादित नसून कोल्हापूरच्या राजकारणातील ताकदीच्या समीकरणांवरही त्याचा परिणाम होऊ शकतो. मोठ्या नेत्यांची फळी, सत्तेचा प्रभाव आणि राजकीय ताकद असूनही स्थानिक पातळीवरील संपर्क, मतदारांची नाराजी आणि योग्य रणनीती यांचं महत्त्व या निकालाने अधोरेखित केलं आहे.
क्रॉस व्होटिंग, वैयक्तिक मेहनत, अँटी-इन्कम्बन्सी आणि राजकीय नरेटिव्ह या चार बाबी सतेज पाटील यांच्या विजयामागे महत्त्वाच्या ठरल्याचं चित्र आहे. आता या निकालाचा परिणाम कोल्हापूरमधील आगामी राजकीय घडामोडींवर कसा होतो आणि महायुती या पराभवातून काय धडा घेते, याकडे सर्वांचं लक्ष लागलं आहे.
