पैसा-पाणी: वेदांतामध्ये नेमकं काय चालले आहे?
वेदांता ग्रुपचा (VRL) चा स्वतःचा कोणताही व्यवसाय नसल्याचा दावा करत एक रिपोर्ट जारी करण्यात आला होता. ज्यामुळे त्यांच्या शेअर्समध्ये पडझडही झाली. पण हा सगळा नेमका काय प्रकार आहे हे आपण 'पैसा-पाणी' या विशेष ब्लॉगमध्ये जाणून घेऊया.
ADVERTISEMENT
तुम्ही अनिल अग्रवाल यांचे व्हिडिओ पाहिले असतील. ते सांगतात की, ते कधी काळी पाटण्यात भंगार विकायचे, वयाच्या 19 व्या वर्षी ते पाटण्याहून मुंबईत सुटकेस घेऊन आले होते. आता ते लंडनमध्ये राहतात. त्यांच्याकडे सुमारे 35 हजार कोटींची मालमत्ता आहे. ते वेदांता रिसोर्सेस लिमिटेड (VRL) चे अध्यक्ष आहेत. हा स्वप्नासारखा प्रवास आहे. आता अमेरिकन संशोधन कंपनी व्हायसरायने (Viceroy) VRL वर प्रश्न उपस्थित केले आहेत. त्यांनी आरोप केला आहे की, ही कंपनी भारतीय बाजारात सूचीबद्ध वेदांता लिमिटेड (VEDL) ची 'पॅरासाइट' आहे. ती डिव्हीडंड आणि ब्रँड फी घेऊन चालत आहे. ती 'दिवाळखोरीच्या स्थितीत' आहे. वेदांताने हे स्पष्टपणे नाकारले आहे. संपूर्ण प्रकरण काय आहे ते आपण पैसा-पाणी या सदरातून समजून घेऊ?
वेदांतावर कोणी केले आरोप?
तुम्हाला हिंडेनबर्ग आठवत असेल. अदानी ग्रुपवरील अहवाल प्रसिद्ध करण्यापूर्वी, त्यांनी शेअर्समध्ये एक शॉर्ट पोझिशन घेतली होती, म्हणजेच शेअर्सच्या किंमती घसरल्याने त्यांना फायदा झाला. त्याचप्रमाणे, व्हायसरायने VRL च्या कर्जावर म्हणजेच बाँड्सवर एक शॉर्ट पोझिशन घेतली आहे. त्यांना वाटते की, त्यांच्या रिपोर्टनंतर VRL चे गुपित उघड होईल. सुमारे 40 हजार कोटी रुपयांचे कर्ज फेडण्यात त्यांना अडचणी येतील. त्यामुळे बाँडची किंमत कमी होईल. व्हायसरायला फायदा होईल.
VRL चा स्वतःचा कोणताही व्यवसाय नसल्याचा दावा व्हायसरायने केला आहे. ते वेदांता ग्रुपच्या कंपन्यांकडून डिव्हीडंड, ब्रँड फी आणि कर्ज घेऊन कर्ज फेडतं. वेदांता लिमिटेड व्यतिरिक्त, वेदांता ग्रुपमध्ये हिंदुस्तान झिंक, बाल्को (Balco), केर्न्स एनर्जी (Cairns energy) सारख्या कंपन्या आहेत. हा ग्रुप प्रामुख्याने धातूंचा व्यवहार करतो. तांबे, अॅल्युमिनियम, झिंक सारख्या क्षेत्रात.
याशिवाय, ते ऑइल गॅसचाही व्यवहार करतात. हिंदुस्तान झिंक आणि बाल्को हे अनिल अग्रवाल यांनी भारत सरकारकडून विकत घेतले होते. सरकारचे अजूनही त्यात शेअर्स आहेत आणि खरं तर हिंदुस्तान झिंक हा ग्रुपचा सगळ्यात महत्त्वाचा आणि मोठा उत्पन्नाचा स्त्रोत आहे. कारण ग्रुपच्या कमाईमधील जवळजवळ अर्धा भाग हा हिंदुस्तान झिंक कंपनीतून येतो.
हे वाचलं का?
