पैसा-पाणी: AI आपला मेंदू खराब करतोय का?

MIT ने केले दोन प्रकारचे संशोधन 

पहिल्या अभ्यासात, MIT ने तीन गट तयार केले. एका गटाला चॅटजीपीटी (ChatGPT) वापरून निबंध लिहायला सांगितले, दुसऱ्या गटाला फक्त गूगल (Google) वापरायला दिले, आणि तिसऱ्या गटाला त्यांच्या स्वतःच्या मेंदूशिवाय काहीही पर्याय वापरण्यास सांगितलं नाही. काही मिनिटांनंतर, जेव्हा चॅटजीपीटी गटाला 'तुम्ही आत्ता जे लिहिले आहे त्याची एक ओळ सांगा' असे विचारले गेले, तेव्हा दहापैकी आठ जण सांगू शकले नाहीत. हे असे आहे की जणू एखाद्याला त्याने नुकताच पाठवलेला संदेश टाईप करायला सांगितला आहे आणि त्याला तो आठवत नाही. काम पूर्ण होते, पण त्यांच्या मनात काहीही शिल्लक राहत नाही.

जगभरातील शाळा आणि महाविद्यालये मुलांना AI वापरण्याची परवानगी द्यावी की नाही, याबद्दल निर्णय घेण्यासाठी धडपडत आहेत. पूर्वीप्रमाणे गृहपाठ देणे निरर्थक आहे, कारण मुले AI च्या मदतीने ते हाताळू शकतात, यावर सर्वांचे एकमत आहे. ते काहीही शिकत नाहीत.

दुसऱ्या एका अभ्यासात, एमआयटीने (MIT) एआय (AI) वापरून खोट्या बातम्या ओळखण्याचा प्रयोग केला. यामुळे संशोधकांना अशा गोष्टी ओळखता आल्या ज्या पूर्वी ओळखता येत नव्हत्या. AI चे फायदे नक्कीच आहेत, पण जेव्हा त्यांना AI शिवाय काम करण्यास सांगितले गेले, तेव्हा ते चुका करू लागले. जसे कॅल्क्युलेटरवर खूप बेरीज-वजाबाकी करणारी व्यक्ती कागदावरची साधी बेरीजसुद्धा विसरते, तसेच खोट्या बातम्या ओळखण्याच्या क्षमतेबाबतही घडले.

हे दोन्ही अभ्यास या वस्तुस्थितीकडे निर्देश करतात की AI आपल्या विचार करण्याच्या क्षमतेवर परिणाम करत आहे.

तर मग AI आपल्या मेंदूला खराब करेल का?

जेव्हा-जेव्हा नवीन तंत्रज्ञान उदयास आले आहे, तेव्हा-तेव्हा अशा प्रकारच्या समस्या निर्माण झाल्या आहेत. कॅल्क्युलेटर असो वा संगणक, जगाने गणितामध्ये प्रगती केली आहे. गूगलच्या आगमनाने, आता काहीही लक्षात ठेवण्याची गरज राहिलेली नाही. सर्व माहिती एका क्लिकवर उपलब्ध आहे. जीपीएसमुळे (GPS) दिशा लक्षात ठेवण्याची गरज नाहीशी झाली आहे. आणि आता AI मेंदूची आवश्यकता असलेली जवळजवळ सर्व कामे करू शकते.

जेव्हा आपण हातांऐवजी टाइपरायटरने लिहायला सुरुवात केली, तेव्हा आपल्यालाही अशीच भीती वाटत होती. 1904 मध्ये, 'अटलांटिक मंथली'मधील एका लेखकाने लिहिले होते की टाइपरायटरच्या अतिवापरामुळे लेखनकला कमकुवत होईल, परंतु आज ही भीती चुकीची ठरली आहे.

100 वर्षांनंतरही, गणित किंवा भाषा यांपैकी काहीही कमकुवत झालेले नाही. टाइपरायटरपासून सुरू झालेला प्रवास संगणकांपर्यंत आणि आता AI पर्यंत पोहोचला आहे. आपण त्याचा एक सोबती म्हणून वापर केला पाहिजे, जर आपण त्याचे गुलाम झालो, तर आपल्या विचार करण्याच्या क्षमतेवर परिणाम होऊ शकतो.

'पैसा-पाणी' या विशेष सदरातील इतर महत्त्वाचे ब्लॉग वाचा

• पैसा-पाणी: GDP 7.8 टक्के... पण लोकांना विश्वास का नाही?

• पैसा-पाणी: भारताचा Demographic Dividend वाया घालवू नका!

• पैसा-पाणी: AI Slop म्हणजे काय? त्यापासून थोडं सावधच राहा!

• पैसा-पाणी: इथेनॉल मिसळलं तरी पेट्रोल मिळणार महागच!

• पैसा-पाणी: पेट्रोलमध्ये Ethanol मिसळण्याचं काय आहे सत्य?

• पैसा-पाणी: हे वर्ष चांगले जाणार नाही?

• भारताकडे सध्या विदेशी चलनाचा साठा किती आहे?

• पैसा-पाणी: प्रचंड भरभराट असलेलं बंगाल अचानक मागे का पडलं?

• पैसा-पाणी: AI च्या बाबतीत भारत मागे पडतोय का?

• पैसा-पाणी : पेट्रोलच्या किमती कधी वाढणार?

• पैसा-पाणी: भारताची अर्थव्यवस्था सहाव्या नंबरवर कशी पोहोचली?

• पैसा-पाणी: इराण युद्धाचं आता होणार तरी काय?

• पैसा-पाणी: शेअर्स खरेदी करण्याची हीच आहे का योग्य वेळ?

• पैसा-पाणी: आता फक्त 15 दिवसात येणार मंदी?

• पैसा-पाणी: HDFC बँकेत खरंच सारं काही ठीक आहे?

• पैसा-पाणी : भारतावरचं 'LPG' संकट किती मोठं, कशामुळे ओढावलं?

• पैसा-पाणी: ChatGPT ला टक्कर देणारं Cloud आहे तरी काय?

• पैसा-पाणी: 2028 पर्यंत AI मुळे बाजार होणार नष्ट?

• पैसा-पाणी: टॅरिफवर टॅरिफ अजिबात चालणार नाही! ट्रम्पंना झटका, भारताचा फायदा?

• पैसा-पाणी: Claude AI च्या भीतीमुळे IT शेअर्समध्ये झाली घसरण?

• पैसा-पाणीः अर्थसंकल्पानंतर 10 लाख कोटी रुपये का बुडले?

• पैसा-पाणी: बजेट म्हणजे नेमकं काय?

• पैसा-पाणी: चांदीची 'चांदी का होत आहे?

• पैसा-पाणी: IT कंपन्यांनी नोकऱ्या देणे का केलं बंद?

• पैसा-पाणी: शेअर बाजार का घसरला?

• पैसा-पाणी: AI Agents म्हणजे काय?

• पैसा-पाणी: किरकोळ गुंतवणूकदारांनी शेअर बाजारातून का काढला पळ?

• पैसा-पाणी: AI च्या नावाखाली भुलले गुंतवणूकदार, 55000 टक्के रिटर्न्सचं काय आहे सत्य?

• पैसा-पाणी: SIP सुरू ठेवावी की बंद करावी? गुंतवणूकदार चिंतेत!

• पैसा-पाणी: Gemini की ChatGPT कोण आहे सगळ्यात भारी?

• पैसा-पाणी: Google Gemini नेमकं वापरायचं कसं?

• पैसा-पाणी: AI चा बुडबुडा फुटेल का.. कोणाचं आणि किती होईल नुकसान?

• पैसा-पाणी: AI मुळे कोणाच्या नोकऱ्या जातील, कोणाच्या नोकऱ्या वाचतील?

• पैसा-पाणी: ChatGPT चा नेमका कसा करायचा वापर?

• पैसा-पाणी: AI तुम्हाला का मिळत आहे मोफत?

• पैसा-पाणी: भारताने रशियाकडून तेल खरेदी करणं का केलं बंद?

• पैसा-पाणी: सोनं, चांदी की शेअर कशातून मिळेल सर्वाधिक पैसा.. संवत् 2082 मध्ये काय होईल?

• पैसा-पाणी: TATA ग्रुपमध्ये एवढं भांडण का होत आहे?

• पैसा-पाणी: बेरोजगारी कशी दूर होईल?

• पैसा-पाणी: AI चा खोटेपणा पकडला गेला!

• पैसा-पाणी: अमेरिका आणि भारतात ट्रेड डील होणार का?

• पैसा-पाणी: तुम्हाला GST कपातीचा खरंच फायदा मिळेल का?

• पैसा-पाणी: अमेरिकेच्या निशाण्यावर मुकेश अंबानी का आहेत?