पैसा-पाणी: हे वर्ष चांगले जाणार नाही?

हवामान खात्याचा अंदाज काय?

हवामान खाते दरवर्षी एप्रिल आणि मे महिन्यात मान्सूनचा अंदाज जाहीर करते. एप्रिलमध्ये, त्यांनी यावर्षी सामान्य पावसाच्या 92% पावसाचा अंदाज वर्तवला होता, पण शुक्रवारी त्यांनी तो कमी करून 90% केला. गेल्या दहा वर्षांत इतक्या कमी पावसाचा अंदाज वर्तवण्याची ही पहिलीच वेळ आहे. हवामान खाते गेल्या 50 वर्षांतील मान्सून पावसाची सरासरी काढते. ही सरासरी सुमारे 87 सेंटीमीटर आहे. त्यानंतर सरासरीपेक्षा जास्त पाऊस पडेल की कमी, याचा अंदाज वर्तवला जातो. पाऊस कमी होण्याची शक्यता असण्याचे कारण म्हणजे एल निनो.

हा एल निनो (El Niño) म्हणजे काय?

भारतापासून हजारो किलोमीटर दूर असलेला पॅसिफिक महासागर मान्सूनवर नियंत्रण ठेवतो. तेथील जोरदार वारे समुद्राचे गरम पाणी आपल्या प्रदेशाकडे (इंडो-पॅसिफिक) ढकलतात. या गरम पाण्यामुळे ढग तयार होतात, ज्यामुळे मुसळधार पाऊस पडतो.

एल निनोच्या (El Niño)वर्षात, जेव्हा वारे वाहत नाहीत, तेव्हा गरम पाणी आपल्या प्रदेशात पोहोचत नाही. त्यामुळे कमी ढग तयार होतात आणि पाऊस कमी पडतो. यावर्षीही अशीच अपेक्षा आहे.