पैसा-पाणी: मी आहे बॉन्ड!

अमेरिकन सरकार (जगातील प्रत्येक सरकारप्रमाणे) आपला खर्च भागवण्यासाठी बॉन्ड्स विकते. गुंतवणूकदार बॉन्ड्स खरेदी करतात आणि सरकारला डॉलर्स देतात. सरकारचे उत्पन्न कमी असते आणि खर्च जास्त असतो. याची भरपाई बॉन्ड्सद्वारे केली जाते. 10 आणि 30 वर्षांच्या मुदतीच्या बॉन्ड्सची सर्वाधिक चर्चा असते. 

अमेरिकन बॉन्ड्स सर्वात सुरक्षित मानले जातात. गुंतवणूकदारांचा विश्वास आहे की अमेरिकन सरकार कधीही दिवाळखोर होऊ शकत नाही. 10 वर्षांच्या बॉन्ड्सवर आता 5.2% व्याज मिळत आहे, मग परदेशी गुंतवणूकदार (FII) भारतीय शेअर्समध्ये गुंतवणूक का करतील? इथे धोका आहे, आणि तिथे तो जवळजवळ धोकारहित आहे.

आता, भारतीय शेअर बाजाराची स्थिती पाहा. नॅशनल स्टॉक एक्सचेंज (NSE) चा निफ्टी निर्देशांक सप्टेंबर 2024 मध्ये सुमारे 26,000 होता आणि आता तो 23,000 च्या आसपास आहे. जर तुम्ही दोन वर्षांपूर्वी निफ्टीमध्ये 1 लाख रुपये गुंतवले असते, तर आज त्याचे मूल्य सुमारे 90 हजार रुपये झाले असते, म्हणजेच तुम्हाला 10 हजाराचे नुकसान झाले असते. गेल्या दोन वर्षांपासून शेअर बाजारात वाढ झालेली नाही. याचे एक प्रमुख कारण म्हणजे परदेशी गुंतवणूकदारांनी (FII) भारतातून माघार घेतली आहे. त्यांनी अंदाजे 5 लाख रुपये कोटींची निव्वळ विक्री केली आहे.

परदेशी गुंतवणूकदारांच्या (FII) माघारीमागे अनेक कारणे 

भारतात AI स्टॉक्स उपलब्ध नाहीत. अमेरिका, कोरिया आणि तैवानमधील AI स्टॉक्समुळे बाजारात तेजी आहे.

भारतीय स्टॉक्स महाग आहेत. निफ्टीचा PE रेशो 20 आहे, तर 15 वर्षांची सरासरी 17 आहे, म्हणजेच घसरणीनंतरही बाजार महागच आहे.

डॉलरच्या तुलनेत रुपयाच्या घसरणीमुळे FII चा परतावा कमी होतो. या वर्षाच्या सुरुवातीला 1 डॉलर हा सुमारे 90 रुपये एवढा होता आणि आता तो 96 रुपये एवढा झाला आहे.

जेव्हा परदेशी संस्थात्मक गुंतवणूकदार (FII) शेअर्स विकून घरी घेऊन जातात, तेव्हा त्यांना डॉलर्स खरेदी करावे लागतात. जेव्हा शेअर्स खरेदी करतात, तेव्हा डॉलर्स विकून रुपयांमध्ये गुंतवणूक करतात. पण डॉलरची किंमत वाढल्याने त्यांचा परतावा कमी होतो.

अमेरिकन बॉण्ड्सनीसुद्धा हाच ट्रेंड स्वीकारला आहे. जेव्हा ते 5% सुरक्षित परतावा देतात, तेव्हा भारतीय स्टॉक्समध्ये धोका का पत्करावा? तुम्हाला आधीच माहित आहे की बॉण्ड्सपेक्षा स्टॉक्समध्ये जास्त धोका असतो.

अमेरिकन बॉण्ड्सच्या उत्पन्नातील (yields) वाढ जागतिक अर्थव्यवस्थेसाठी चांगले लक्षण मानले जात नाही. अमेरिकन सरकारचे कर्ज 40 ट्रिलियन डॉलर्सच्या पुढे गेले आहे. जकाती (tariffs) आणि इराण युद्धामुळे अमेरिकन बॉण्ड्सबद्दल गुंतवणूकदारांची चिंता वाढली आहे. तिथे व्याजदरात आणखी वाढ होण्याची शक्यता आहे. आपल्या देशातही वाढ होण्याची शक्यता आहे. जेव्हा व्याजदर वाढतात, तेव्हा सरकार असो वा कंपनी, कमकुवतपणा उघड होतो. माणूस कर्जावर किती काळ जगू शकतो?

'पैसा-पाणी' या विशेष सदरातील इतर महत्त्वाचे ब्लॉग वाचा

• पैसा-पाणी: AI आपला मेंदू खराब करतोय का?

• पैसा-पाणी: GDP 7.8 टक्के... पण लोकांना विश्वास का नाही?

• पैसा-पाणी: भारताचा Demographic Dividend वाया घालवू नका!

• पैसा-पाणी: AI Slop म्हणजे काय? त्यापासून थोडं सावधच राहा!

• पैसा-पाणी: इथेनॉल मिसळलं तरी पेट्रोल मिळणार महागच!

• पैसा-पाणी: पेट्रोलमध्ये Ethanol मिसळण्याचं काय आहे सत्य?

• पैसा-पाणी: हे वर्ष चांगले जाणार नाही?

• भारताकडे सध्या विदेशी चलनाचा साठा किती आहे?

• पैसा-पाणी: प्रचंड भरभराट असलेलं बंगाल अचानक मागे का पडलं?

• पैसा-पाणी: AI च्या बाबतीत भारत मागे पडतोय का?

• पैसा-पाणी : पेट्रोलच्या किमती कधी वाढणार?

• पैसा-पाणी: भारताची अर्थव्यवस्था सहाव्या नंबरवर कशी पोहोचली?

• पैसा-पाणी: इराण युद्धाचं आता होणार तरी काय?

• पैसा-पाणी: शेअर्स खरेदी करण्याची हीच आहे का योग्य वेळ?

• पैसा-पाणी: आता फक्त 15 दिवसात येणार मंदी?

• पैसा-पाणी: HDFC बँकेत खरंच सारं काही ठीक आहे?

• पैसा-पाणी : भारतावरचं 'LPG' संकट किती मोठं, कशामुळे ओढावलं?

• पैसा-पाणी: ChatGPT ला टक्कर देणारं Cloud आहे तरी काय?

• पैसा-पाणी: 2028 पर्यंत AI मुळे बाजार होणार नष्ट?

• पैसा-पाणी: टॅरिफवर टॅरिफ अजिबात चालणार नाही! ट्रम्पंना झटका, भारताचा फायदा?

• पैसा-पाणी: Claude AI च्या भीतीमुळे IT शेअर्समध्ये झाली घसरण?

• पैसा-पाणीः अर्थसंकल्पानंतर 10 लाख कोटी रुपये का बुडले?

• पैसा-पाणी: बजेट म्हणजे नेमकं काय?

• पैसा-पाणी: चांदीची 'चांदी का होत आहे?

• पैसा-पाणी: IT कंपन्यांनी नोकऱ्या देणे का केलं बंद?

• पैसा-पाणी: शेअर बाजार का घसरला?

• पैसा-पाणी: AI Agents म्हणजे काय?

• पैसा-पाणी: किरकोळ गुंतवणूकदारांनी शेअर बाजारातून का काढला पळ?

• पैसा-पाणी: AI च्या नावाखाली भुलले गुंतवणूकदार, 55000 टक्के रिटर्न्सचं काय आहे सत्य?

• पैसा-पाणी: SIP सुरू ठेवावी की बंद करावी? गुंतवणूकदार चिंतेत!

• पैसा-पाणी: Gemini की ChatGPT कोण आहे सगळ्यात भारी?

• पैसा-पाणी: Google Gemini नेमकं वापरायचं कसं?

• पैसा-पाणी: AI चा बुडबुडा फुटेल का.. कोणाचं आणि किती होईल नुकसान?

• पैसा-पाणी: AI मुळे कोणाच्या नोकऱ्या जातील, कोणाच्या नोकऱ्या वाचतील?

• पैसा-पाणी: ChatGPT चा नेमका कसा करायचा वापर?

• पैसा-पाणी: AI तुम्हाला का मिळत आहे मोफत?

• पैसा-पाणी: भारताने रशियाकडून तेल खरेदी करणं का केलं बंद?

• पैसा-पाणी: सोनं, चांदी की शेअर कशातून मिळेल सर्वाधिक पैसा.. संवत् 2082 मध्ये काय होईल?

• पैसा-पाणी: TATA ग्रुपमध्ये एवढं भांडण का होत आहे?

• पैसा-पाणी: बेरोजगारी कशी दूर होईल?

• पैसा-पाणी: AI चा खोटेपणा पकडला गेला!

• पैसा-पाणी: अमेरिका आणि भारतात ट्रेड डील होणार का?

• पैसा-पाणी: तुम्हाला GST कपातीचा खरंच फायदा मिळेल का?

• पैसा-पाणी: अमेरिकेच्या निशाण्यावर मुकेश अंबानी का आहेत?