पैसा-पाणी : पेट्रोलच्या किमती कधी वाढणार?

 इराण-अमेरिका युद्ध आणि 'स्ट्रेट ऑफ हॉर्मुझ'चा जागतिक पुरवठ्यावर परिणाम

जागतिक स्तरावर इराण आणि अमेरिका यांच्यातील युद्धामुळे कच्च्या तेलाच्या किमतींनी 100 डॉलरची पातळी ओलांडली आहे. युद्धापूर्वी हे दर 70 डॉलरच्या आसपास होते, परंतु युद्धविराम झाल्यानंतरही किमती कमी होताना दिसत नाहीत. याचे मुख्य कारण म्हणजे इराण आणि ओमान यांच्यातील 'स्ट्रेट ऑफ हॉर्मुझ' हा अत्यंत महत्त्वाचा जलमार्ग गेल्या दोन महिन्यांपासून बंद आहे. जगातील 20 टक्के तेल आणि गॅस पुरवठा याच मार्गाने होतो. हा मार्ग जरी आज उघडला गेला, तरी किमती पूर्वपदावर येण्यासाठी किमान 6 महिने लागू शकतात, असा तज्ज्ञांचा अंदाज आहे. याव्यतिरिक्त आखाती देशांमधील काही तेलांच्या विहिरी आणि रिफायनरी बंद पडल्या असून त्या पुन्हा सुरू करण्यासाठी काही महिन्यांचा कालावधी लागणार आहे.

अमेरिकेतील निवडणुका आणि राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांची भूमिका

इराणने हॉर्मुझचा मार्ग खुला करण्याची तयारी दर्शवली होती, परंतु अमेरिकेच्या नौदलाने इराणची नाकेबंदी केल्याने इराणने हा मार्ग पुन्हा बंद केला आहे. नोव्हेंबर महिन्यात अमेरिकेत मिड-टर्म निवडणुका असून तेथेही जनता इंधनाच्या वाढत्या किमतींमुळे प्रचंड नाराज आहे. भारतासारखी परिस्थिती अमेरिकेत नाही, कारण तिथे किमती सरकार ठरवत नाही. निवडणुकांपूर्वी महागाई कमी करण्याचा प्रयत्न राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प करतील अशी अपेक्षा होती, परंतु आता त्यांनी स्पष्ट केले आहे की जनतेला काही काळ या किमती मोजाव्याच लागतील. आंतरराष्ट्रीय राजकारणातील या तणावामुळे जागतिक तेल बाजारात अस्थिरता कायम असून त्याचा थेट परिणाम पुरवठ्यावर आणि पर्यायाने किमतींवर होत आहे.

भारतात कागदोपत्री तरी अमेरिकेप्रमाणे तेल कंपन्यांना बाजारभावानुसार दर ठरवण्याचे स्वातंत्र्य आहे. मात्र या कंपन्यांची सर्वात मोठी भागधारक स्वतः सरकार आहे. त्यामुळे मालकाच्या म्हणजेच सरकारच्या संमतीशिवाय या कंपन्या दरात बदल करत नाहीत. निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर सध्या सरकारने दरवाढ नाकारली असली तरी, तेल कंपन्या किती काळ हा तोटा सहन करू शकतील यावर सर्व काही अवलंबून आहे. सरकारचा हा नकार केवळ निवडणुकांपर्यंतच मर्यादित आहे का, अशी चर्चा आता रंगू लागली आहे. जर आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाचे दर कमी झाले नाहीत, तर भविष्यात कंपन्यांना त्यांचे आर्थिक गणित जुळवण्यासाठी दरवाढ करणे भाग पडू शकते.

'पैसा-पाणी' या विशेष सदरातील इतर महत्त्वाचे ब्लॉग वाचा

• पैसा-पाणी: इराण युद्धाचं आता होणार तरी काय?

• पैसा-पाणी: शेअर्स खरेदी करण्याची हीच आहे का योग्य वेळ?

• पैसा-पाणी: आता फक्त 15 दिवसात येणार मंदी?

• पैसा-पाणी: HDFC बँकेत खरंच सारं काही ठीक आहे?

• पैसा-पाणी : भारतावरचं 'LPG' संकट किती मोठं, कशामुळे ओढावलं?

• पैसा-पाणी: ChatGPT ला टक्कर देणारं Cloud आहे तरी काय?

• पैसा-पाणी: 2028 पर्यंत AI मुळे बाजार होणार नष्ट?

• पैसा-पाणी: टॅरिफवर टॅरिफ अजिबात चालणार नाही! ट्रम्पंना झटका, भारताचा फायदा?

• पैसा-पाणी: Claude AI च्या भीतीमुळे IT शेअर्समध्ये झाली घसरण?

• पैसा-पाणीः अर्थसंकल्पानंतर 10 लाख कोटी रुपये का बुडले?

• पैसा-पाणी: बजेट म्हणजे नेमकं काय?

• पैसा-पाणी: चांदीची 'चांदी का होत आहे?

• पैसा-पाणी: IT कंपन्यांनी नोकऱ्या देणे का केलं बंद?

• पैसा-पाणी: शेअर बाजार का घसरला?

• पैसा-पाणी: AI Agents म्हणजे काय?

• पैसा-पाणी: किरकोळ गुंतवणूकदारांनी शेअर बाजारातून का काढला पळ?

• पैसा-पाणी: AI च्या नावाखाली भुलले गुंतवणूकदार, 55000 टक्के रिटर्न्सचं काय आहे सत्य?

• पैसा-पाणी: SIP सुरू ठेवावी की बंद करावी? गुंतवणूकदार चिंतेत!

• पैसा-पाणी: Gemini की ChatGPT कोण आहे सगळ्यात भारी?

• पैसा-पाणी: Google Gemini नेमकं वापरायचं कसं?

• पैसा-पाणी: AI चा बुडबुडा फुटेल का.. कोणाचं आणि किती होईल नुकसान?

• पैसा-पाणी: AI मुळे कोणाच्या नोकऱ्या जातील, कोणाच्या नोकऱ्या वाचतील?

• पैसा-पाणी: ChatGPT चा नेमका कसा करायचा वापर?

• पैसा-पाणी: AI तुम्हाला का मिळत आहे मोफत?

• पैसा-पाणी: भारताने रशियाकडून तेल खरेदी करणं का केलं बंद?

• पैसा-पाणी: सोनं, चांदी की शेअर कशातून मिळेल सर्वाधिक पैसा.. संवत् 2082 मध्ये काय होईल?

• पैसा-पाणी: TATA ग्रुपमध्ये एवढं भांडण का होत आहे?

• पैसा-पाणी: बेरोजगारी कशी दूर होईल?

• पैसा-पाणी: AI चा खोटेपणा पकडला गेला!

• पैसा-पाणी: अमेरिका आणि भारतात ट्रेड डील होणार का?

• पैसा-पाणी: तुम्हाला GST कपातीचा खरंच फायदा मिळेल का?

• पैसा-पाणी: अमेरिकेच्या निशाण्यावर मुकेश अंबानी का आहेत?

• पैसा-पाणी: भारताची अर्थव्यवस्था Economy Dead आहे का?

• पैसा-पाणी: ED थेट अनिल अंबानींपर्यंत कशी पोहचली?

• पैसा-पाणी : भारत आणि अमेरिकेतील 'ट्रेड डील' कुठे फसलीये? काय आहे डीलचा अर्थ? वाचा सविस्तर...

• पैसा-पाणी : AI मुळे तुमची नोकरी जाणार? काय सांगतेय जगभरातली परिस्थिती?

• पैसा-पाणी: भारताच्या GDP ची घोडदौड चौथ्या क्रमांकाच्या दिशेने, तरीही जनता गरीब का 

• पैसा-पाणी: रिझर्व्ह बँकेने दिली मोठी आणि आनंदाची बातमी!  

• पैसा-पाणी: Trump भारतात iPhone बनवण्याविरोधात का?

• पैसा-पाणी: भारत-पाक तणाव, शेअर बाजाराचं काय होईल? 

• पैसा-पाणी: तुमची SIP सुरू ठेवा... कारण तुम्हीच आहात बाजाराचे खरे Hero!

• पैसा-पाणी: एलॉन मस्कची डोकेदुखी वाढली... Tesla च्या नफ्यात घट, ट्रम्प यांच्यासाठी काम करणं पडलं महागात! 

• पैसा-पाणी: UPI वारंवार का होतं डाऊन?, पैसा हेच कारण! 

• पैसा-पाणी: बॉन्ड बाजाराच्या दबावामुळे माघार, डोनाल्ड ट्रम्प यांनी म्हणून घेतला यू-टर्न? 

• पैसा-पाणी : संकटात संधी! ट्रंप यांच्या टॅरिफ धोरणामुळे भारतासाठी नवे दरवाजे उघडण्याची शक्यता

• पैसा-पाणी: भारतीयांना सोन्याचं व्यसन, सरकारने मानली हार.. 3 मोठ्या योजना अपयशी!